KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda sun'iy intellekt (AI) global bozori hajmi 196,63 milliard AQSH dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib 1847,5 milliard AQSH dollariga yetishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish AI ning turli sohalarda, jumladan, ta’limda ham transformatsion salohiyatini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va ta’lim tizimini modernizatsiya qilish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida AI texnologiyalariga katta e'tibor qaratilmoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 26-avgustdagi "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi PF-6079-sonli Farmoniga muvofiq, ta'limda raqamli texnologiyalarni joriy etish muhim ustuvor vazifa sifatida belgilangan [2]. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 11-avgustdagi 375-sonli qarori bilan tasdiqlangan "Sun'iy intellektni rivojlantirish strategiyasi"da ta'lim sohasida AI vositalarini qo‘llash orqali o‘qitish samaradorligini oshirish vazifalari ham aks etgan [3]. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2023-yilda O‘zbekistonda IT-mutaxassislarga bo‘lgan talab 20% ga oshgan bo‘lib, bu informatika fanini o‘qitish sifatini yangi bosqichga ko‘tarish zarurligini ko‘rsatadi [4]. Shu bilan birga, informatika ta’limida an’anaviy usullar zamonaviy talablarga har doim ham javob bera olmayapti. Talabalarning individual ehtiyojlariga moslashish, ularning ijodiy va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, shuningdek, dasturlash va algoritmik fikrlashni chuqur o‘rgatishda muammolar kuzatilmoqda. Mavjud darsliklar va o‘quv materiallari tezkor rivojlanayotgan IT-soha yangiliklaridan ortda qolishi, o‘qituvchilarning AI texnologiyalari bo‘yicha malakasining yetarli emasligi hamda AI asosidagi o‘quv platformalarining samaradorlik darajasini baholash mezonlarining aniq belgilanmaganligi kabi dolzarb muammolar, informatika o‘qitishda sun'iy intellekt vositalarini keng miqyosda joriy etishga bo‘lgan zaruratni kuchaytirmoqda. Bu bo‘shliqlar zamonaviy ta'lim tizimini yanada takomillashtirish uchun yangi yechimlarni talab qiladi va mazkur kurs ishining dolzarbligini belgilab beradi. Informatika ta'limida sun'iy intellekt vositalarini qo'llash masalasi jahon ilmiy doiralarida keng o'rganilgan bo'lib, bu sohada bir qator muhim tadqiqotlar olib borilgan. Sebastiani (2020) o'z tadqiqotida tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) texnologiyalaridan foydalangan holda ...