KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda 2023-yil yakuniga ko‘ra, AKT xizmatlari hajmi 24.3 trillion so‘mni tashkil etib, so‘nggi besh yilda o‘rtacha yillik o‘sish sur’ati 25% dan yuqori bo‘lgan [1]. Bu raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanayotganidan dalolat beradi. Shuningdek, 2024-yil holatiga ko‘ra, mamlakatimizda internet foydalanuvchilar soni 31 milliondan oshgan, bu umumiy aholining 85% dan ortig‘ini tashkil etadi [2]. Ta’lim tizimida esa, 2023/2024 o‘quv yilida umumta’lim maktablarida informatika fanidan dars beradigan o‘qituvchilar soni 35 ming nafardan oshgan bo‘lib, ularning atigi 45% ga yaqini yuqori malaka toifasiga ega ekanligi qayd etilgan [3]. Bu ko‘rsatkichlar axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jamiyatdagi o‘rni tobora ortib borayotganini, ta’lim jarayonida raqamli kompetensiyaga ega bo‘lgan mutaxassislarga ehtiyoj yuqori ekanligini ko‘rsatadi. Informatika o‘qituvchilarining raqamli kompetensiyasini rivojlantirish – bu nafaqat ularning kasbiy mahoratini oshirish, balki kelajak avlodni raqamli jamiyat talablariga mos ravishda tayyorlashning asosiy shartidir. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar har bir sohaning ajralmas qismiga aylanganligi sababli, ta’lim tizimida ham yangi yondashuvlar va zamonaviy ko‘nikmalarga ehtiyoj sezilmoqda. Informatika o‘qituvchisining raqamli kompetensiyasi nafaqat texnik bilimlarni o‘z ichiga oladi, balki ularni pedagogik jarayonlarga samarali integratsiya qilish, o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish va innovatsion yondashuvlarni shakllantirish ko‘nikmalarini ham qamrab oladi. Biroq, mavjud ta’lim standartlari, o‘qituvchilarning uzluksiz kasbiy rivojlanish tizimi va moddiy-texnik bazaning yetarli emasligi tufayli, informatika o‘qituvchilarining raqamli kompetensiyalarini tizimli ravishda rivojlantirishda bir qator muammolar mavjud. Bu muammolar ta’lim sifatining pasayishiga, bitiruvchilarning mehnat bozori talablariga mos kelmasligiga va raqamli jamiyatda raqobatbardosh bo‘lmasligiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, ushbu tadqiqot informatika o‘qituvchilarining raqamli kompetensiyasini rivojlantirishning dolzarb muammolarini ilmiy asoslash va ularga yechimlar taklif etishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda ancha keng. Amerikalik pedagoglar M. Koehler va P. Mishra (2009) TPACK (Texnologik, Pedagogik va Kontent Bilimlari) modelini taklif qilib, texnologiyani ta’limga integra ...