KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda ingliz tilini o'rganuvchilar soni so'nggi besh yilda o'rtacha yillik 12% o'sishni ko'rsatib, 2023-yil yakuniga ko'ra 3 milliondan oshiq kishini tashkil etdi [1]. Bu ko'rsatkich, ayniqsa, CEFR (Common European Framework of Reference for Languages) tizimida B2 va undan yuqori darajaga ega bo'lgan mutaxassislar uchun ish beruvchilar tomonidan qo'yilayotgan talabning 20% ga oshganligi fonida ayniqsa dolzarbdir [2]. Global miqyosda esa, ingliz tili malakasi xalqaro biznes, ilm-fan va madaniy almashinuvda ajralmas vosita bo'lib, tillar industriyasi har yili 60 milliard dollardan ortiq daromad keltirib, bu sohada kommunikativ kompetentsiya kalit rol o'ynaydi [3]. Shunday sharoitda, tilning nozik jihatlarini, xususan, omonimlarni to'g'ri tushunish va qo'llash, til o'rganuvchilar va mutaxassislar uchun muhim ahamiyat kasb etadi, chunki bu nutqning aniqligi va samaradorligini bevosita ta'minlaydi. Ushbu kurs ishi ingliz tilidagi omonimlarning kommunikativ rolini tadqiq etishga qaratilgan bo'lib, zamonaviy kommunikativ tilshunoslikda hal etilmagan bir qator muammolarga e'tibor qaratadi. Omonimlarning xato qo'llanilishi yoki noto'g'ri talqin qilinishi muloqotda anglashilmovchiliklarga, hatto biznes muhitida moliyaviy yo'qotishlarga ham olib kelishi mumkin [4]. Masalan, 2023-yilda o'tkazilgan bir so'rovnomada, xalqaro kompaniyalarning 18% i xodimlarining til xatolari tufayli yuzaga kelgan tushunmovchiliklar natijasida o'rtacha 5 ming dollardan 10 ming dollargacha zarar ko'rganliklarini ma'lum qilgan [5]. Hozirgi kunda ingliz tilini o'qitish metodikalarida omonimlarni o'rgatishga yetarlicha e'tibor berilmasligi, ularning kontekstual ma'nolarini tushuntiruvchi samarali uslubiy qo'llanmalar yetishmasligi ham dolzarb muammolardan biridir. Bu, ayniqsa, til o'rganuvchilarning leksik-semantik kompetentsiyasini rivojlantirishda jiddiy bo'shliqni yuzaga keltiradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha olib borilgan tahlillar shuni ko'rsatadiki, ingliz tilida omonimlarning lingvistik tabiati va ularning kommunikativ o'rni jahon tilshunosligida ko'plab olimlar tomonidan tadqiq etilgan. Masalan, J. Lyons (1977) o'zining "Semantics" asarida omonimiyani leksik-semantik hodisa sifatida chuqur tahlil qilib, uning til tizimidagi o'rnini nazariy jihatdan asoslab bergan [6]. D. Crystal (2008) esa "A Dictionary of Linguistics and Phonetics" kitobida omonimlarni ...