KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda innovatsion faoliyatga yo'naltirilgan investitsiyalar hajmi 2023-yilda 2,5 milliard dollarni tashkil etib, oxirgi besh yilda o'rtacha yillik o'sish sur'ati 18% ga yetdi [1]. Bu ko'rsatkich yalpi ichki mahsulotning taxminan 3,5% ini tashkil etadi va bu hukumatning ilm-fan, texnologiya va innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlashga qaratilgan strategik harakatlari natijasidir [2]. Global miqyosda innovatsion mahsulotlar va xizmatlar bozori hajmi 2023-yilda 3,8 trillion dollardan oshib, 2028-yilga borib 6 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa innovatsion menejmentning global iqtisodiyotdagi muhim rolini yaqqol ko'rsatadi [3]. Mamlakatimizda innovatsion ekotizimni rivojlantirish, ayniqsa, sanoat, qishloq xo'jaligi va xizmat ko'rsatish sohalarida yangi texnologiyalarni joriy etish orqali qo'shimcha qiymat zanjirlarini yaratish hamda raqobatbardoshlikni oshirish dolzarb vazifadir [4]. Innovatsion menejment bugungi kunda iqtisodiy o'sish, raqobatbardoshlikni ta'minlash va barqaror rivojlanishning asosiy drayveri sifatida katta ahamiyat kasb etmoqda. Texnologiyalar tezkorlik bilan o'zgarayotgan hozirgi davrda korxonalar o'z faoliyatini innovatsion yondashuvlarsiz davom ettira olmaydilar, chunki eski usullar va mahsulotlar bozorda tezda o'z dolzarbligini yo'qotmoqda [5]. O'zbekistonda ham iqtisodiyotning turli tarmoqlarida innovatsion g'oyalarni tijoratlashtirish, ilmiy ishlanmalarni ishlab chiqarishga joriy etish, innovatsion jarayonlarni samarali boshqarish, ya'ni Innovatsion menejmentning o'zi uchun yetarli darajada rivojlanmagan infratuzilma va malakali kadrlarning yetishmasligi kabi muammolar hal etilmagan holda qolmoqda [6]. Shu bois, innovatsion menejment fanining nazariy asoslarini chuqur o'rganish, uning zamonaviy tendensiyalarini tahlil qilish va mahalliy sharoitlarga mos amaliy tavsiyalar ishlab chiqish zarurati ortib bormoqda. Innovatsion menejment sohasining nazariy va amaliy jihatlari ko'plab xorijiy olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Joseph Schumpeter (1934) innovatsiyaning iqtisodiy rivojlanishdagi rolini va "ijodiy vayronkorlik" nazariyasini asoslagan [7]. Peter Drucker (1985) innovatsiyani tizimli boshqarish zarurligini ta'kidlab, korxonalarda innovatsiya madaniyatini shakllantirish bo'yicha muhim tavsiyalar bergan [8]. Clayton Christensen (1997) "buzuvchi innovatsiyalar" kontseptsiyasini ishlab chiqib, bozorni o' ...