KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yilda psixologik xizmatlarga bo'lgan talab 2022-yilga nisbatan 28% ga oshgan [1]. Xususan, psixoterapiya va psixologik konsultatsiya markazlariga murojaatlar soni 25% ga ko'paygan bo'lsa, ongli va anglanmagan jarayonlarni o'rganishga qaratilgan tadqiqotlarga sarmoyalar hajmi 2021-yildagi 1.5 milliard so‘mdan 2023-yilda 2.3 milliard so‘mga yetgan [2]. So'nggi besh yilda inson psixikasidagi murakkab mexanizmlarni, ayniqsa ongli va anglanmagan kechinmalarning o'zaro aloqasini tushunishga qaratilgan ilmiy nashrlar soni global miqyosda 35% ga o'sgan [3]. Bu esa jamiyatda shaxsiy rivojlanish, ruhiy salomatlik va samarali qaror qabul qilish mexanizmlariga bo‘lgan qiziqishning ortib borayotganidan dalolat beradi. Mazkur jarayonlarning shaxs hayotidagi o'rni va ularning boshqarilishi insonning farovonligi va jamiyatning barqaror rivojlanishi uchun fundamental ahamiyat kasb etadi. Inson ongida anglash va anglanmagan jarayonlarning o'zaro ta'siri masalasi hozirgi kunda nafaqat fundamental psixologiya, balki amaliy psixologiya, neyropsixologiya, kognitiv fanlar va hatto ijtimoiy siyosat uchun ham dolzarb ahamiyatga ega. Ushbu mavzu shaxsning xulq-atvori, qaror qabul qilish jarayonlari, munosabatlari va ruhiy holatining tub ildizlarini tushunishga yordam beradi. Anglanmagan motivlar, his-tuyg'ular va xotiralar ko'pincha ongli e'tiqodlar va intilishlardan farqli o'laroq, shaxsning harakatlarini belgilab beruvchi asosiy omillardan bo'lib chiqadi. Hozirgi kunga qadar bu ikki sohaga oid bilimlarni integratsiyalash va ularning o'zaro ta'sirini to'liq o'rganishda jiddiy bo'shliqlar mavjud bo'lib, bu soha tadqiqotchilari oldida yangi yondashuvlar va kompleks tahlillarga bo'lgan ehtiyojni yuzaga keltirmoqda. Jumladan, anglanmagan jarayonlarning ongli xulq-atvorni bashorat qilishdagi ahamiyatini miqdoriy jihatdan aniqlash va ularni boshqarish mexanizmlarini ishlab chiqish kabi muammolar hal etilmagan. Inson ongida anglash va anglanmagan jarayonlarning o'zaro ta'siri masalasi uzoq vaqtdan beri psixologiyaning markaziy muammolaridan biri bo'lib kelgan. Zigmund Freyd (1899) o'zining "Orzular talqini" asarida anglanmaganlik tushunchasini psixoanaliz nazariyasining asosi sifatida kiritib, inson xulq-atvori va ruhiy kasalliklarining ildizlari anglanmagan motivlarda yotishini ta'kidladi [4]. Karl Yung (1921) esa kollektiv ongsizlik tushunchasini ishlab chiqi ...