KURS ISHI

KIRISH Inson resurslarini samarali rejalashtirish har qanday tashkilotning barqaror rivojlanishi va raqobatbardoshligini taʼminlashda markaziy oʻrinni egallaydi. Soʻnggi yillarda global mehnat bozoridagi dinamik oʻzgarishlar, texnologik innovatsiyalar va demografik tendensiyalar inson resurslarini boshqarish jarayonlariga yangicha yondashuvlarni talab qilmoqda. Xususan, 2023-yilda dunyoda inson resurslari boshqaruvi (HRM) dasturiy taʼminoti bozori hajmi 19,6 milliard AQSh dollarini tashkil etib, 2028-yilga borib bu koʻrsatkich 33,5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu yillik oʻrtacha 11,3% oʻsishni anglatadi [1]. Oʻzbekistonda esa, iqtisodiyotning raqamli transformatsiyasi va investitsiyalar hajmining ortishi munosabati bilan ishchi kuchiga boʻlgan talab sifat jihatidan oʻzgarib bormoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda mamlakatdagi faoliyat koʻrsatayotgan korxonalar soni 600 mingdan oshgan boʻlib [2], ishchi kuchi aylanishi oʻrtacha 12-15% ni tashkil etmoqda, bu koʻrsatkich ayniqsa IT va xizmat koʻrsatish sohalarida yuqoriroqdir [3]. Shu bois, inson resurslarini samarali rejalashtirish, jumladan, kelajakdagi ehtiyojlarni aniqlash, isteʼdodlarni jalb qilish va saqlab qolish mexanizmlarini takomillashtirish mahalliy korxonalar uchun strategik ahamiyat kasb etadi. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki tezkor oʻzgaruvchan global va mahalliy iqtisodiy sharoitlarda tashkilotlar oʻz maqsadlariga erishish uchun nafaqat joriy ishchi kuchi ehtiyojlarini qondirishlari, balki kelajakdagi talablarni ham oldindan aniqlashlari zarur. Mamlakat iqtisodiyotida kadrlar malakasi va mahsuldorligini oshirish boʻyicha aniq tizimli muammolar mavjud boʻlib, bu ishchi kuchining ayrim sohalarda yetishmasligiga, boshqa sohalarda esa ortiqchaligiga olib kelmoqda. Masalan, Oʻzbekistonda kasb-hunar taʼlimi tizimi va real sektor ehtiyojlari oʻrtasidagi tafovutlar sababli har yili 20-25% bitiruvchilar oʻz mutaxassisligi boʻyicha ish topishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda [5]. Shuningdek, xodimlarning motivatsiyasi, ularni rivojlantirish va ishdan ketish darajasini kamaytirish boʻyicha tizimli yondashuvlarning yetarli emasligi korxonalarning raqobatbardoshligiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda. Bu esa inson resurslarini rejalashtirish jarayonida zamonaviy usullar, raqamli texnologiyalar va aniq KPI ...