KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O‘zbekiston iqtisodiyoti 6% ga o‘sishni ko‘rsatgan bo‘lib [1], bu oxirgi o‘n yillikdagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biridir. Biroq, 2024-yil yanvar holatiga ko‘ra, inflyatsiya darajasi 9.2% ni tashkil etmoqda, bu esa aholi xarid qobiliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin [2]. Shuningdek, xorijiy investitsiyalarning YaIMdagi ulushi 2023-yilda 28% ga yetgan bo‘lsa-da [3], xalqaro valyuta zaxiralarining barqarorligini ta’minlash va tashqi savdo balansini ijobiy ushlab turish iqtisodiy siyosatning doimiy dolzarb masalasi bo‘lib qolmoqda [4]. Mamlakatning energetika mustaqilligini ta’minlash va yashil iqtisodiyotga o‘tish bo‘yicha milliy strategiyalarni amalga oshirishda davlat subsidiyalarini optimallashtirish va samaradorligini oshirish masalasi ham alohida e’tiborni talab etadi [5]. Ushbu raqamlar iqtisodiy siyosatning nafaqat barqaror o‘sishni ta’minlash, balki aholi farovonligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish va innovatsion rivojlanishni rag‘batlantirish borasidagi murakkab vazifalarini ko‘rsatadi. Bugungi globallashuv va yuqori raqobat sharoitida iqtisodiy siyosat mamlakat taraqqiyotining asosiy drayveri hisoblanadi. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, xususan, bozor iqtisodiyotiga o‘tish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va investitsion muhitni yaxshilash jarayonlari iqtisodiy siyosatning yangi, samarali yondashuvlarini talab qilmoqda. Barqaror makroiqtisodiy rivojlanishga erishish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, yuqori qo‘shimcha qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarishni rag‘batlantirish, shuningdek, inflyatsiya va ishsizlik kabi salbiy holatlarni nazorat qilish bo‘yicha hali hal qilinmagan qator muammolar mavjud. Ayniqsa, hududlararo iqtisodiy nomutanosibliklarni bartaraf etish, raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish masalalari iqtisodiy siyosatning ustuvor yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda. Ushbu kurs ishi ushbu dolzarb muammolarni ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilish va ularga yechim topishga qaratilgan. Iqtisodiy siyosatning nazariy asoslari va amaliyotini o‘rganish bo‘yicha jahon olimlari tomonidan ko‘plab fundamental tadqiqotlar o‘tkazilgan. Jon Meynard Keyns (1936) “Ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi” asarida talabni rag‘batlantirish orqali iqtisodiy inqirozlarni bartaraf etish mumkinligini ko‘rsatib, davlatning iqtis ...