KURS ISHI

KIRISH Jahon axborot texnologiyalari bozorining 2023-yildagi hajmi 5,6 trillion dollarni tashkil etdi [1], shundan kompyuter tarmoqlari va ularga bog'liq xizmatlar ulushi taxminan 15% ga baholanmoqda, bu esa taxminan 840 milliard dollarga to'g'ri keladi [2]. O'zbekistonda esa 2023-yil yakunlariga ko'ra, raqamli iqtisodiyotning ulushi yalpi ichki mahsulotning 3,5% dan oshdi va 2024-yil oxiriga qadar 5% ga yetishi kutilmoqda [3]. Bu ko'rsatkichlarning o'sishi kompyuter tarmoqlari infratuzilmasini kengaytirish va ulardan samarali foydalanishni talab qiladi. Bugungi kunda ta'lim tizimida, ayniqsa, umumta'lim maktablari va kasb-hunar kollejlarida kompyuter tarmoqlari fanini o'qitishda qator dolzarb muammolar mavjud. Ularning eng asosiylari o'quv dasturlarining amaliyotdan uzilib qolganligi, zamonaviy o'qitish metodikalarining yetishmasligi hamda o'qituvchilarning malaka oshirish imkoniyatlarining cheklanganligidir. Bu esa o'quvchilarda tarmoq texnologiyalari bo'yicha chuqur bilim va amaliy ko'nikmalarning shakllanishiga to'siq bo'lmoqda. Mavzu, ayniqsa, raqamli transformatsiya jarayonlari avj olgan bir paytda o'zining dolzarbligini yanada oshirmoqda. Ma'lumotlar hajmining eksponensial o'sishi, bulutli texnologiyalarning keng tarqalishi, Internet of Things (IoT) qurilmalarining ko'payishi va global miqyosdagi iqtisodiy integratsiya kompyuter tarmoqlarini zamonaviy jamiyatning ajralmas qismiga aylantirgan. Ushbu texnologiyalarni to'g'ri tushunish va ulardan mohirona foydalanish kelajak avlodning raqamli savodxonligini, innovatsion salohiyatini va global raqobatbardoshligini ta'minlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Hozirgacha mavjud bo'lgan o'qitish tizimidagi kamchiliklar, jumladan, nazariy bilimlarning ustunligi va amaliy mashg'ulotlarning yetishmasligi, o'quvchilarning kelajakda IT sohasida muvaffaqiyatli faoliyat yuritishlariga imkon bermaydi. Shuning uchun ham kompyuter tarmoqlari fani o'qitish metodikasini tubdan takomillashtirish bugungi kunning eng muhim vazifalaridan biridir. Kompyuter tarmoqlari fani o'qitish metodikasini o'rganish sohasida xalqaro miqyosda ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, Vinton Cerf va Bob Kahn 1970-yillarda TCP/IP protokollarini ishlab chiqib, internetning rivojlanishiga asos soldi [4]. Tim Berners-Lee 1989-yilda World Wide Web texnologiyasini yaratishi bilan global axborot almashinuvi tamomila o'zgardi [5]. Parallel ravi ...