KURS ISHI

KIRISH Insoniyat madaniy merosining ajralmas qismi bo'lgan maqollar, asrlar davomida xalq donishmandligi, hayotiy tajribasi va qadriyatlarini avloddan avlodga yetkazib kelayotgan nodir manba hisoblanadi. Bugungi globallashuv sharoitida madaniyatlararo muloqotning ahamiyati ortib borar ekan, turli xalqlarning dunyoqarashi, mentaliteti va o'ziga xosligini o'rganish, shu jumladan, ularning paremiologik boyligini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Koreys va o'zbek xalqlarining boy tarixi, madaniy merosi va mustahkam oilaviy qadriyatlari o'z maqollarida yorqin ifodasini topgan bo'lib, bu ularni qiyosiy lingvomadaniy tahlil qilish zaruratini keltirib chiqaradi. Bu turdagi tadqiqotlar nafaqat har ikki tilning o'ziga xos xususiyatlarini ochib beradi, balki ularning umuminsoniy qadriyatlarga tutashgan jihatlarini ham ko'rsatadi, madaniyatlararo tushunish va hurmatni mustahkamlaydi. Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa, til va madaniyat o'rtasidagi uzviy bog'liqlikni tushunish zarurati bilan belgilanadi. Til nafaqat kommunikatsiya vositasi, balki ma'lum bir madaniyatning shakllanishi va rivojlanishidagi asosiy omil hamdir. Maqollar esa tilning eng qadimiy va ixcham shakllaridan biri bo'lib, xalqning asrlar davomida to'plagan aql-zakovati va hayot falsafasini o'zida jamlaydi. Koreya Respublikasida Xanchol kuni 1990-yildan buyon milliy bayram sifatida nishonlanishi tilga bo'lgan hurmat va uning madaniyatdagi o'rnining yorqin dalilidir. Shu nuqtai nazardan, koreys va o'zbek tillaridagi maqollarni lingvomadaniy jihatdan tahlil qilish orqali ikki xalqning o'xshash va farqli madaniy kodlarini, dunyoqarashini va qadriyatlarini chuqurroq anglash imkoniyati yaratiladi. Bu esa o'z navbatida madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish, stereotiplarni bartaraf etish va o'zaro hurmatga asoslangan munosabatlarni mustahkamlashga xizmat qiladi. Hozirgi kunda bu ikki xalq maqollaridagi lingvomadaniy xususiyatlarni kompleks va tizimli qiyosiy tahlil qilishda qator bo'shliqlar mavjud bo'lib, ular ushbu tadqiqotning zaruriyatini yanada oshiradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha turli tadqiqotlar mavjud. Paremiologiya nazariy asoslari va maqol tushunchasining ta'rifi bo'yicha V.A. Maslova [2] va Z.D. Popova, I.A. Sternin [3] kabi olimlar lingvokulturologiya va kognitiv lingvistika nuqtai nazaridan chuqur tahlillar olib borganlar. O'zbek paremiologiyasi bo'yicha F. Abduraxmonov [ ...