KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda media makonining tezkor rivojlanishi, yangi axborot texnologiyalarining joriy etilishi va global axborot oqimining kuchayishi sharhlovchilik faoliyatining ahamiyatini yanada oshirmoqda. O‘zbekiston Milliy Teleradiokompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi besh yilda mamlakatda telekanal va radiostansiyalar soni 25% ga oshgan bo‘lib, bu axborot mahsulotlariga bo‘lgan talabning ortayotganidan dalolat beradi [1]. Xususan, 2023-yilda siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy sharhlar namoyish etiladigan dasturlarning auditoriya qamrovi o‘rtacha 30% ga o‘sgan, bu esa sifatiy sharhlovchilikka bo‘lgan ehtiyojni ta’kidlaydi [2]. Shu bilan birga, internet media platformalarida joylashtirilayotgan sharhlovchi materiallar soni yiliga o‘rtacha 40% ga ko‘paymoqda, ijtimoiy tarmoqlardagi siyosiy blogerlar va sharhlovchilar soni esa 2022-yilda 10 mingdan oshib, ularning umumiy izdoshlari soni 5 milliondan ortiqni tashkil etgan [3]. Global media bozori hajmi esa 2024-yilda 2.5 trillion dollarni tashkil etishi kutilmoqda, bu raqamlar media sohasining iqtisodiy va ijtimoiy ta’sirini yaqqol ko‘rsatadi [4]. Bugungi kunda O‘zbekistonda media sohasida siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlarni chuqur tahlil qila oladigan, xolis va obyektiv sharhlovchilarga ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Mavjud sharhlovchilik amaliyotida ko‘pincha yuzaki yondashuvlar, bir tomonlama yoritishlar yoki chuqur tahliliy asoslarga ega bo‘lmagan materiallar uchramoqda. Bu holat auditoriyaning o‘zgaruvchan axborot ehtiyojlarini qondirishda muammolarni keltirib chiqarmoqda va jamoatchilik ongini shakllantirishda samaradorlikni pasaytirmoqda. Ayniqsa, global siyosiy va iqtisodiy jarayonlar ta’siri ostida O‘zbekiston o‘z taraqqiyot strategiyasini amalga oshirayotgan bir sharoitda, K.Rabbimov kabi tajribali va chuqur bilimga ega sharhlovchilarning faoliyati katta ahamiyat kasb etadi. Uning sharhlovchilik mahoratini atroflicha o‘rganish va tahlil qilish, sohada mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirish va kelgusida media mutaxassislari uchun namuna yaratish imkonini beradi. Shu boisdan, mazkur mavzuning dolzarbligi nafaqat ilmiy-nazariy, balki amaliy ahamiyatga ham ega bo‘lib, bu yo‘nalishda chuqur tadqiqotlar o‘tkazish zaruriyatini keltirib chiqaradi. Shaxsiy sharhlovchilik mahoratini o‘rganish va tahlil qilish masalasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli tadqiqotlar obyekti bo‘lgan. Xalqaro miqyosda olimlar ...