KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda kutubxonalarning axborot manbai sifatida ahamiyati tobora ortib bormoqda, ammo ularning foydalanuvchilar bilan o'zaro munosabatlarida yangi texnologiyalarni joriy etish bo'yicha ishlar yetarli darajada emas. Ma'lumotlarga ko'ra, 2023-yilda dunyoda raqamli kutubxonalar bozorining hajmi 15,6 milliard dollarga yetdi va bu ko'rsatkich yildan-yilga o'sib bormoqda [1]. O'zbekistonda ham, so'nggi yillarda kutubxona fondlarini raqamlashtirish va axborot-resurs markazlarining (ARM) tashkil etilishi bo'yicha sezilarli ishlar amalga oshirilgan bo'lsa-da, foydalanuvchi bilan interaktiv muloqotni o'rnatish bo'yicha zamonaviy usullarni joriy etish darajasi hali ham pastligicha qolmoqda. Jahon tajribasini o'rganish va O'zbekiston sharoitiga moslashtirish bugungi kunning dolzarb vazifasi hisoblanadi. Foydalanuvchilarning kutubxona xizmatlaridan qoniqish darajasini oshirish, ularning axborotga bo'lgan ehtiyojlarini to'liq qondirish hamda kutubxonani jamiyat hayotida faol ishtirok etuvchi madaniy va ma'rifiy markazga aylantirish maqsadida ushbu mavzu o'rganilmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalar (sun'iy intellekt, gamifikatsiya, AR/VR) kutubxona xizmatlariga qo'llanilishi bo'yicha chuqur tadqiqotlar zarurati mavjud. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda ancha yuqori bo'lib, ko'plab tadqiqotchilar kutubxonalar va foydalanuvchilar o'rtasidagi muloqotni takomillashtirishga bag'ishlangan ishlarni amalga oshirganlar. Masalan, V. Li va M. Styuart (2021) o'z tadqiqotlarida raqamli kutubxonalarda foydalanuvchi tajribasini (UX) yaxshilashga qaratilgan dizayn tamoyillarini ishlab chiqqanlar [2]. A. Sharma (2019) sun'iy intellektning kutubxona xizmatlariga, xususan, axborot qidiruv tizimlariga integratsiyalashuvi bo'yicha samarali modellar taklif qilgan [3]. Shuningdek, K. Jones (2020) kutubxonalarda gamifikatsiyani qo'llash orqali yosh avlodni kitobxonlikka jalb qilishning innovatsion usullarini tahlil qilgan [4]. G. Chen (2018) esa virtual va kengaytirilgan reallik texnologiyalarining kutubxona makonini boyitishdagi o'rnini o'rgangan [5]. O'zbekistonlik olimlardan professor D. Shodmonov (2015) O'zbekistonda axborot-kutubxona faoliyatining milliy modeli hamda uning rivojlanish istiqbollari bo'yicha fundamental tadqiqotlar olib borgan [6]. Dotsent N. Akbarova (2019) O'zbekiston ARMlarida foydalanuvchilarga axborot xizmatlarini ko'rsatishnin ...