KURS ISHI

KIRISH Loyihalash jarayonini boshqarish bugungi globallashuv va yuqori raqobat sharoitida har qanday tashkilotning muvaffaqiyatini belgilaydigan asosiy omillardan biridir. O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, ayniqsa, infratuzilma, sanoat, qishloq xo‘jaligi va ijtimoiy sohadagi loyihalarning soni va miqyosi sezilarli darajada oshganini kuzatish mumkin. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakatda amalga oshirilgan investitsiya loyihalarining umumiy hajmi 33,6 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 8,8% ga ko‘pdir [1]. Xususan, qurilish sohasida loyihalash xizmatlari bozori 2023-yilda 2,5 trillion so‘mdan oshgan va uning o‘sish sur’atlari yillik o‘rtacha 12% atrofida baholanmoqda [2]. Bu raqamlar loyihalarni samarali boshqarish, xususan, loyihalash jarayonini to‘g‘ri tashkil etish va nazorat qilishning naqadar dolzarb ekanligini ko‘rsatadi. Har bir loyihaning muvaffaqiyati uning boshlang‘ich bosqichidan to yakuniga qadar bo‘lgan jarayonlarning puxta rejalashtirilishi, resurslarning oqilona taqsimlanishi va risklarning oldindan boshqarilishi bilan chambarchas bog‘liqdir. Ayni damda loyihalash jarayonini boshqarishning nazariy asoslarini chuqur o‘rganish, uning xalqaro ilg‘or tajribalarini O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish hamda mavjud muammolarga yechim topish muhim ahamiyat kasb etadi. O‘zbekistonda loyihalash jarayonida uchraydigan dolzarb muammolar orasida loyihalar qiymatining ortib ketishi, muddatlarga rioya qilmaslik, sifat standartlariga nomuvofiqlik va loyiha hujjatlarini raqamlashtirish darajasining pastligi kabi masalalar mavjud [3]. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2023-yilgi hisobotida ko‘rsatilishicha, yirik qurilish loyihalarining qariyb 30% i dastlabki belgilangan muddatlardan kechikish bilan yakunlanadi, shuningdek, 20% gacha loyihalar belgilangan byudjetdan oshib ketish hollari kuzatiladi [4]. Bu kabi holatlar resurslarning samarasiz sarflanishiga, iqtisodiy yo‘qotishlarga va investitsion jozibadorlikning pasayishiga olib keladi. Shuning uchun loyihalash jarayonini boshqarishni takomillashtirish, zamonaviy metodologiyalar va vositalarni joriy etish orqali yuqorida qayd etilgan muammolarga samarali yechim topish bu kurs ishining ...