KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida ishlab chiqarish sanoatining umumiy hajmi 2023-yilda 2022-yilga nisbatan 5.7% ga oshib, 696.8 trillion so'mni tashkil etdi [1]. Bu o'sish sanoat mahsulotlari eksporti hajmining 15.3% ga ko'payishiga ham xizmat qildi [2]. Shu bilan birga, jahon ishlab chiqarish sanoatida sifat nazoratining buzilmaydigan usullari (NDT) bozori 2023-yilda 8.3 milliard dollarga yetgan va 2030-yilga borib yillik o'rtacha 7.5% o'sish prognoz qilinmoqda [3]. Ayniqsa, elektro magnitli nazorat usullari, mahsulot sifatini tekshirishda tezkorlik, yuqori aniqlik va material xususiyatlarini saqlagan holda nuqsonlarni aniqlash imkoniyatlari tufayli keng qo'llanilmoqda. Ushbu usullar yordamida ishlab chiqarish jarayonlarida yuzaga keladigan nuqsonlar, masalan, mikro-yoriqlar, metall tarkibidagi begona qo'shimchalar yoki korroziya buzilishlari 0.1 mm gacha aniqlik bilan aniqlanishi mumkin [4]. Mahsulot sifatini nazorat qilishning samarali tizimi, xususan, elektro magnitli usullar, nafaqat ishlab chiqarish xarajatlarini 10-15% ga qisqartirish, balki mahsulotning bozor raqobatbardoshligini 20% gacha oshirish imkoniyatini beradi [5]. Mahsulot sifatini nazorat qilish tizimlarida elektro magnitli usullarning qo'llanilishi bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki zamonaviy ishlab chiqarishda yuqori aniqlik va xavfsizlik standartlari talab qilinmoqda. An'anaviy nazorat usullari, ko'pincha, mahsulotni buzish yoki uning bir qismini shikastlash orqali amalga oshirilar edi, bu esa qo'shimcha xarajatlar va resurs yo'qotishlariga olib kelardi. Masalan, O'zbekistonning mashinasozlik sanoatida sifat nazorati bilan bog'liq xarajatlar umumiy ishlab chiqarish xarajatlarining 5-7% ini tashkil etishi mumkin [6]. Elektro magnitli usullar esa, mahsulotning butunligini buzmagan holda, uning ichki va tashqi tuzilishidagi eng kichik nuqsonlarni, masalan, yoriqlar, g'ovaklar yoki bir jinsli emasliklarni real vaqt rejimida aniqlash imkoniyatini beradi. Bu texnologiyalar ayniqsa metallurgiya, neft-gaz, aviatsiya va avtomobilsozlik kabi sohalarda muhimdir, chunki ushbu tarmoqlarda sifat nuqsonlari katta moddiy zarar yoki inson hayoti uchun xavf tug'dirishi mumkin. Shuningdek, mahsulotning bozorga chiqish muddatini tezlashtirish va ishlab chiqarish samaradorligini oshirish masalasida ham ushbu usullar hal etilmagan ko'plab muammolarga yechim taklif qiladi. Mahsulot sifatini nazorat qi ...