KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda 2023-yil yakuni bo‘yicha ishsizlik darajasi 6,8% ni tashkil etdi [1], yoshlar ishsizligi esa bu ko‘rsatkichdan yuqoriroq bo‘lib, 10,2% ga yetdi [2]. Bu holat mamlakatdagi ta’lim tizimi, xususan, yoshlarni mehnat bozoriga tayyorlashda mavjud bo‘shliqlarni ko‘rsatadi. Jahon Banki ma’lumotlariga ko‘ra, Markaziy Osiyo davlatlarida mehnatga layoqatli aholining malakasi va mehnat bozorining talablari o‘rtasidagi nomuvofiqlik iqtisodiy o‘sishni yillik 1,5-2% ga sekinlashtirmoqda [3]. Shu nuqtai nazardan, maktab ta’limida mehnat tarbiyasini takomillashtirish orqali o‘quvchilarning kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirish va ularning kelajakda bandligini ta’minlash bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridan biridir. Mehnatga ongli munosabatni shakllantirish, amaliy ko‘nikmalarni egallash va kasb tanlashga yo‘naltirish nafaqat shaxsiy rivojlanish uchun, balki mamlakat iqtisodiyotining barqaror o‘sishi uchun ham hal qiluvchi ahamiyatga ega. Hozirgi globallashuv va texnologik inqiloblar davrida mehnat bozorining dinamik o‘zgarishlari ta’lim tizimidan doimiy ravishda innovatsion yondashuvlarni talab qilmoqda. An’anaviy mehnat ta’limi usullari zamonaviy talablarga har doim ham javob bera olmaydi, bu esa bitiruvchilarning amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘lmasdan, nazariy bilimlar bilan cheklanib qolishiga olib keladi. Ayniqsa, STEAM ta’limining keng tarqalishi va raqamli ko‘nikmalarning ahamiyati oshib borayotgan bir sharoitda, maktablarda mehnat tarbiyasini integratsiyalashgan va loyihaviy yondashuvlar asosida takomillashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda. Bu mavzu nafaqat pedagogik nuqtai nazardan, balki ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish strategiyasining muhim tarkibiy qismi sifatida ham katta ahamiyatga ega bo‘lib, yosh avlodning mustaqil hayotga va mehnat faoliyatiga tayyorligini oshirishga xizmat qiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, jahon miqyosida mehnat ta’limi va kasbiy ko‘nikmalarni rivojlantirish bo‘yicha ko‘plab tadqiqotlar o‘tkazilgan. Masalan, D. Kolb (1984) o‘zining “Tajribaviy o‘qitish nazariyasi” (Experiential Learning Theory) orqali bilimlarni amaliyotda qo‘llash va tajribadan o‘rganishning muhimligini asoslab bergan, bu esa mehnat tarbiyasining samaradorligini oshirishda muhim metodologik yondashuv hisoblanadi [4]. H. Gardner (1983) tomonidan ishlab chiqilgan “Ko‘p qirrali intellekt nazariyasi” (Theory of Multi ...