KURS ISHI

KIRISH Jahon ta'lim texnologiyalari bozori 2023 yilda 300 milliard AQSh dollaridan oshib, 2028 yilga qadar yillik o'rtacha 15% o'sish sur'ati bilan 600 milliard dollardan ortiqqa yetishi prognoz qilinmoqda [1]. O'zbekistonda ham umumiy ta'lim muassasalarida xorijiy tillarni o'qitishga alohida e'tibor qaratilmoqda, 2023-2024 o'quv yilida umumta'lim maktablarida chet tili fanini o'qitishda kamida 60% dan ortiq o'quvchi qamrab olinishi ko'zda tutilgan [2]. Bu global tendensiyalar va mamlakatimizdagi talab, xorijiy tillarni o'qitishda yangi, zamonaviy va samarali usullarni joriy etishni taqozo etadi. Sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining rivojlanishi ta'lim sohasiga innovatsion yondashuvlarni olib kirish uchun keng imkoniyatlar yaratdi. Xususan, xorijiy tillarni o'qitishda SI elementlaridan foydalanish o'quv jarayonini individualizatsiya qilish, o'quvchilarning motivatsiyasini oshirish va o'qitish samaradorligini yuksaltirishga xizmat qilishi mumkin. Biroq, ushbu texnologiyalarni maktab ta'limi tizimiga samarali integratsiya qilish, mavjud metodikalar va kadrlarni tayyorlash bo'yicha hali ham ko'plab tadqiqotlar olib borish zarurati mavjud. Hozirgi kunda maktablarda xorijiy tillarni o'qitishda, ko'p hollarda an'anaviy usullardan foydalanilmoqda, bu esa o'quvchilarning real hayotiy vaziyatlarda tilni qo'llash ko'nikmalarini rivojlantirishda yetarli samaradorlikni bermayapti. SI ning turli vositalari, masalan, ChatGPT kabi katta til modellari, mashinaviy ta'lim (MT) va neyrolingvistik dasturlash (NLP) asosida yaratilgan platformalar, talaffuzni yaxshilash, grammatikani mustahkamlash, lug'at boyligini oshirish va muloqot malakalarini shakllantirishda sezilarli yordam ko'rsatishi mumkin. Lekin, bu texnologiyalarni o'quv dasturlariga moslashtirish, o'qituvchilarni tayyorlash, har bir o'quvchining individual ehtiyojlarini qondira oladigan adaptiv o'qitish tizimlarini yaratish va ularning samaradorligini miqdoriy baholash kabi masalalar dolzarb bo'lib qolmoqda. Ushbu kurs ishida ana shu muammolarni atroflicha o'rganish va takliflar ishlab chiqish ko'zda tutilgan. Xorijiy tillarni o'qitishda sun'iy intellekt elementlaridan foydalanish bo'yicha jahon miqyosida keng ko'lamli tadqiqotlar olib borilmoqda. Masalan, Bernard V. (2019) o'z tadqiqotida mashinaviy tarjima va avtomatik nutqni aniqlash tizimlarining til o'rganishdagi o'rni haqida tahlillar keltirgan [3]. Kar ...