KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda maktabgacha ta’limga boʻlgan eʼtiborning ortishi, ushbu sohadagi islohotlar natijasida maktabgacha ta’lim tashkilotlarining (MTT) soni 2017 yildagi 5 mingdan 2023 yilda 30 mingdan oshiqqa yetgani [1], qamrov darajasi esa 2017 yildagi 27,7%dan 2023 yilga kelib 74,3%ga koʻtarilgani [2] soha rivojining yaqqol dalilidir. Bu esa sifatli ta’lim va tarbiya berish masalasini yanada dolzarb qiladi. Jumladan, bolalarning ekologik savodxonligini oshirish, ularda tabiatga nisbatan mas’uliyatli munosabatni shakllantirish, atrof-muhitni asrash ko‘nikmalarini rivojlantirish bugungi kunning asosiy talablaridan biridir. Maktabgacha yoshdagi bolalarni ekologik tarbiyalash orqali ularda tabiatga muhabbat, uning go‘zalliklaridan zavqlanish, shu bilan birga, unga zarar yetkazmaslik tuyg‘ularini shakllantirish muhim pedagogik vazifa hisoblanadi. Tabiat burchagini tashkil etish ushbu vazifani amalga oshirishning eng samarali vositalaridan biri bo‘lib, bolalarga tabiat hodisalarini bevosita kuzatish, o‘simlik va hayvonlarga g‘amxo‘rlik qilish imkoniyatini yaratadi. Jahon miqyosida maktabgacha ta’limda ekologik tarbiya masalasi tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda, bu esa 2030 yilgacha Barqaror Rivojlanish Maqsadlarida (SDGs) ta’lim va ekologiya o‘rtasidagi bog‘liqlikning alohida ta’kidlanishida ham o‘z aksini topgan [3]. Ushbu mavzu, ayniqsa, O‘zbekiston kabi tez rivojlanayotgan mamlakatlarda dolzarb bo‘lib, aholi sonining o‘sishi, urbanizatsiya va sanoatlashish jarayonlari atrof-muhitga bo‘lgan bosimni oshirmoqda. Bolalarni yoshligidan tabiatga hurmat ruhida tarbiyalash kelajakda ekologik muammolarning oldini olishda muhim omil hisoblanadi. Bugungi kunda maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tabiat burchaklarini tashkil etish bo‘yicha metodologik qo‘llanmalar va amaliy tavsiyalar yetarlicha bo‘lsa-da, ularning samaradorligini baholash, xususan, bolalarning kognitiv va ijtimoiy-madaniy rivojlanishiga ta’sirini aniq miqdoriy ko‘rsatkichlar asosida o‘rganish, shuningdek, risk tahlili va moliyaviy asoslashni inobatga olgan holda loyihalash masalalari to‘liq yechimini topmagan. Ko‘plab MTTlarda tabiat burchaklari mavjud bo‘lsa-da, ularning tashkil etilishi zamonaviy pedagogik texnologiyalar va ilg‘or xalqaro tajribalar asosida emasligi, shuningdek, ularning bolalar rivojlanishiga ta’siri bo‘yicha tizimli monitoring va baholash mexanizmlarining yo‘qligi amaliyotdagi mu ...