KURS ISHI

KIRISH Ingliz tili bugungi globallashuv davrida xalqaro muloqot, ta'lim, fan va biznesning asosiy vositasiga aylangan. Dunyoda ingliz tilini ikkinchi til sifatida o'rganayotganlar soni 1.5 milliarddan oshadi [1]. O'zbekistonda ham ingliz tilini o'rganishga bo'lgan talab so'nggi yillarda keskin oshgan, xususan, maktab bitiruvchilarining 65% dan ortig'i oliy ta'lim muassasalariga kirish imtihonlarida ingliz tilini tanlagan [2]. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-maydagi PF-6227-sonli "O'zbekistonda xorijiy tillarni o'rganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to'g'risida"gi Farmoni [3] ham ushbu tilni o'qitish metodologiyalarini takomillashtirish zaruratini dolzarblashtirib, ushbu sohadagi tadqiqotlarga yangi turtki berdi. Mazkur farmon doirasida 2023-yil holatiga ko'ra, xorijiy tillarni bilish darajasi bo'yicha milliy sertifikat olganlar soni 2021-yilga nisbatan 40% ga oshgan [4], bu esa ta'lim sifatini yanada oshirish lozimligini ko'rsatadi. Hozirgi kunda ingliz tili o'qitish metodlari sohasida, ayniqsa O'zbekiston sharoitida, bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. An'anaviy grammatika-tarjima metodining ustunligi talabalarda kommunikativ ko'nikmalarni rivojlantirishga to'sqinlik qilmoqda [5]. Shuningdek, zamonaviy axborot texnologiyalaridan dars jarayonida yetarli darajada foydalanilmasligi va o'qituvchilarning ilg'or metodikalarni (masalan, Kommunikativ til o'qitish (CLT), Topshiriqqa asoslangan o'qitish (TBLT)) o'zlashtirish darajasining pastligi ta'lim samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda [6]. Ta'lim jarayonida baholash tizimining CEFR standartlariga to'liq mos kelmasligi va o'quv dasturlarining amaliy ehtiyojlardan uzoqligi ham ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Ingliz tili o'qitish metodlari sohasida jahon miqyosida ko'plab fundamental tadqiqotlar amalga oshirilgan. Stephen Krashen (1985) til o'rganishning "nazorat qilish" (monitor model) va "tushunish" (comprehensible input) nazariyalarini ilgari surib, tilni ongli ravishda o'rganishdan ko'ra, tabiiy muhitda o'zlashtirish muhimligini ta'kidlagan [7]. David Nunan (2004) Kommunikativ til o'qitish (CLT) doirasida topshiriqqa asoslangan o'qitish (TBLT) modelini taklif qilib, talabalarni real hayotiy vaziyatlardagi kabi topshiriqlar orqali tilni amaliyotda qo'llashga undagan [8]. Jack C. Richards (2008) til o'q ...