KURS ISHI

KIRISH Milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko'rsatkichlari global iqtisodiy jarayonlarda muhim o'rin tutadi. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2024) ma'lumotlariga ko'ra, 2023 yilda O'zbekistonning yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 89,8 milliard dollarni tashkil etib, real o'sish sur'ati 6% ga yetdi [1]. Bu ko'rsatkich Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng yuqori o'sish sur'atlaridan biri hisoblanadi. Shuningdek, 2023 yilda iste'mol narxlari indeksi (inflatsiya) 8,77% ni tashkil etdi, bu esa aholining xarid qobiliyatini saqlab qolish va iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda davlatning maqsadli siyosati natijasi hisoblanadi [1]. Xalqaro valyuta jamg'armasi (XVJ) (2024) prognozlariga ko'ra, 2024 yilda jahon iqtisodiyoti 3,2% ga o'sishi kutilmoqda, bu esa milliy iqtisodiyotlar uchun global bozordagi o'zgarishlarga moslashish zaruratini yanada oshiradi [2]. Bunday sharoitda, milliy iqtisodiyotning makroiqtisodiy ko'rsatkichlarini chuqur tahlil qilish, ularning o'zaro bog'liqliklarini o'rganish va kelajakdagi rivojlanish tendensiyalarini bashorat qilish mamlakatning barqaror iqtisodiy o'sishini ta'minlash uchun fundamental ahamiyatga ega. Bugungi kunda milliy iqtisodiyotning barqaror o'sishini ta'minlash, inflatsiyani jilovlash, ishsizlik darajasini pasaytirish va aholi farovonligini oshirish masalalari har bir davlatning asosiy strategik vazifalaridan hisoblanadi. O'zbekiston iqtisodiyoti so'nggi yillarda sezilarli islohotlarni boshidan kechirmoqda, biroq hal etilmagan bir qator muammolar mavjud. Jumladan, sanoatning diversifikatsiya darajasini oshirish, kichik va o'rta biznesni qo'llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish, hududlararo iqtisodiy nomutanosibliklarni bartaraf etish hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish zarurati dolzarb bo'lib qolmoqda [3]. Ushbu muammolarni ilmiy asoslangan holda tahlil qilish va ularning yechimlari bo'yicha amaliy takliflar ishlab chiqish milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish va barqaror rivojlanish yo'lida muhim qadam bo'ladi. Ayniqsa, global iqtisodiy shoklar va geosiyosiy o'zgarishlar fonida milliy iqtisodiyotning makroiqtisodiy barqarorligini ta'minlash, ichki va tashqi xatarlarni samarali boshqarish strategiyalarini ishlab chiqishga ehtiyoj katta. Milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy ko'rsatkichlari nazariy asoslari bo'yicha dunyo miqyosida ko'plab ilmiy tadqiqotlar olib bori ...