KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023/2024 o'quv yilida umumiy o'rta ta'lim muassasalarida boshlang'ich sinf o'quvchilari soni 3 million 200 mingdan ortiqni tashkil etib, bu ko'rsatkich har yili o'rtacha 5-7% ga o'sib bormoqda [1]. Ushbu statistik ma'lumotlar boshlang'ich ta'limning jamiyat hayotidagi beqiyos o'rnini, ayniqsa, kelajak avlodni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalashdek muhim vazifani ta'kidlaydi. Xususan, 2022-yilda o'tkazilgan so'rovnomalarga ko'ra, ota-onalarning 82% i boshlang'ich ta'limda milliy qadriyatlarni singdirishni ustuvor vazifa deb hisoblashadi, ammo amaliyotda bu jarayonning samaradorligi atigi 45% ga baholanmoqda [2]. Bu esa ta'lim tizimida milliy qadriyatlarni chuqur o'rganish va ularni o'quv jarayoniga integratsiya qilishning dolzarbligini yaqqol ko'rsatib turibdi. Bugungi globallashuv sharoitida madaniy xilma-xillikning tobora ortib borishi va axborot texnologiyalarining shiddatli rivojlanishi yosh avlodning qadriyatlar tizimiga sezilarli ta'sir ko'rsatmoqda. Xalqaro madaniy ta'sirlarning kuchayishi fonida milliy o'ziga xoslikni saqlab qolish va uni yosh avlod ongiga singdirish murakkab, ammo juda muhim vazifa hisoblanadi. Boshlang'ich ta'lim bolaning shaxs sifatida shakllanishining ilk poydevorini qo'yadigan bosqich bo'lgani sababli, bu davrda milliy qadriyatlarni singdirish milliy o'zlikni anglash, Vatanparvarlik tuyg'ularini rivojlantirish va ma'naviy yetuk shaxsni shakllantirish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Biroq, ta'lim dasturlarida milliy qadriyatlarning yetarli darajada aks etmasligi, ularni o'qitish metodikalarining zamon talablariga mos kelmasligi va pedagoglarning bu boradagi malakasini oshirishga yetarlicha e'tibor berilmasligi kabi muammolar ushbu jarayonning samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. Ushbu kurs ishi aynan shu bo'shliqlarni to'ldirishga va milliy qadriyatlarning boshlang'ich ta'limdagi o'rnini mustahkamlashga qaratilgan amaliy yechimlarni taklif etishga qaratilgan. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha xorijiy adabiyotlarni tahlil qilganimizda, aksilogiya va pedagogik integratsiya sohasida bir qator yetuk olimlarning ishlari mavjud. Masalan, D. Dewey (1938) o'z tadqiqotlarida ta'lim jarayonining ijtimoiy va madaniy asoslarini, ta'limni bolaning hayoti bilan bog'lash zarurligini isbotladi [3]. J. Bruner (1966) "o'quv dasturi spirali" kontseptsiyasini taklif qilib, bilimlarni yoshga mos ravishda u ...