KURS ISHI

KIRISH Jahon miqyosida mobil ilovalardan foydalanish ko'rsatkichlari har yili geometrik progressiyada o'sib bormoqda, bu esa mobil qurilmalarning energiya sarfi muammosini tobora dolzarb qilib qo'ymoqda. Global mobil ilovalar bozorining hajmi 2023-yilda 450 milliard dollardan oshgani va 2028-yilga borib 1 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu o'sish mobil qurilmalar va ularda ishlaydigan ilovalar sonining ortishiga olib keladi. O'zbekistonda ham mobil internet foydalanuvchilari soni 2023-yilda 28 milliondan oshib, aholining qariyb 80% ni tashkil etgan [2]. Smartfonlar va planshetlar kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylanganligi sababli, ularning batareya quvvati va energiya samaradorligi foydalanuvchilar uchun asosiy tashvishlardan biridir. Ilovalar tomonidan sarflanadigan energiya mobil qurilmaning avtonom ishlash vaqtini cheklabgina qolmay, balki batareyaning ishlash muddatini ham qisqartiradi, bu esa ekologik va iqtisodiy muammolarni keltirib chiqaradi. Energiya sarfini optimallashtirish nafaqat foydalanuvchi tajribasini yaxshilaydi, balki ishlab chiquvchilar uchun ham raqobatbardosh ustunlikni ta'minlaydi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, mobil ilovalar tomonidan ortiqcha energiya sarfi nafaqat shaxsiy qurilma muammosi, balki global miqyosdagi iqtisodiy va ekologik ta'sirlarga ham ega. Misol uchun, ma'lumotlar markazlarining elektr energiyasi sarfi global issiqxona gazlari emissiyasining taxminan 2-3% ni tashkil etadi [3], va bu ko'rsatkich mobil qurilmalar hamda bulutli xizmatlardan foydalanishning ortishi bilan yanada oshib bormoqda. Energetik samaradorlikni oshirish "Green Computing" tamoyillariga muvofiq, uglerod izini kamaytirish va barqaror rivojlanishga hissa qo'shish uchun muhimdir. Mobil ilovalarda energiya sarfini optimallashtirish orqali biz nafaqat foydalanuvchilarning kundalik tajribasini yaxshilaymiz, balki ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytiramiz, apparat resurslaridan samarali foydalanamiz va atrof-muhitga salbiy ta'sirni minimallashtiramiz. Hozirgi kunda bu sohada to'liq qamrovli, tizimli yechimlar va standartlashtirilgan metodologiyalar yetarli emas, ayniqsa, turli operatsion tizimlar va apparat platformalari uchun universal optimallashtirish mexanizmlari joriy etilmagan. Mobil ilovalarning energiya sarfini optimallashtirish masalasi dunyo olimlari tomonidan faol o'rganilmoqda. Masalan, X. Chen va J. Yang (201 ...