KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda tadbirkorlik subyektlarining umumiy soni 2023-yil oxiriga kelib 600 mingdan oshdi [1], bu mamlakat iqtisodiyotining barqaror o'sishini ta'minlashda moliyaviy hisobning rolini yaqqol ko'rsatadi. So'nggi besh yilda O'zbekistonning YaIM o'rtacha yillik o'sish sur'ati 5% dan yuqori bo'lib, moliyaviy barqarorlikni ta'minlash va investitsiyalarni jalb qilish zaruriyatini kuchaytirmoqda [2]. Moliyaviy hisobot standartlari (IFRS) ga to'liq o'tish jarayoni doirasida 2023-yil holatiga ko'ra, yirik korxonalarning 85% dan ortig'i ushbu standartlarni o'z faoliyatiga joriy etishni boshladi [3]. Bu esa moliyaviy hisobning zamonaviy talablarga moslashuvi, raqamlashtirish va barqaror rivojlanish tamoyillarini o'z ichiga olgan yangi yo'nalishlarni tadqiq etishning dolzarbligini oshiradi. Xalqaro miqyosda esa moliyaviy texnologiyalar (FinTech) bozori 2023-yilda 200 milliard dollardan oshib, yillik o'sish sur'ati 20% ni tashkil etdi [4], bu esa ushbu sohada innovatsion yechimlarga bo'lgan talabning global miqyosda ortib borayotganini ko'rsatadi. Moliyaviy hisobni rivojlantirishning zamonaviy yo'nalishlari global iqtisodiy o'zgarishlar, texnologik inqiloblar va yangi biznes modellarining paydo bo'lishi bilan chambarchas bog'liqdir. Hozirgi kunda korxonalar nafaqat moliyaviy natijalarni, balki ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) ko'rsatkichlarini ham hisobga olishlari talab etilmoqda. Moliyaviy hisobni raqamlashtirish, bulutli texnologiyalar, sun'iy intellekt va blokcheyn kabi texnologiyalarni joriy etish orqali jarayonlar samaradorligini oshirish, ma'lumotlar shaffofligini ta'minlash va risklarni boshqarish dolzarb muammolardan hisoblanadi. Shuningdek, integratsiyalashgan hisobotlar tayyorlash orqali moliyaviy va nomoliyaviy ma'lumotlarni birlashtirish, investorlar va boshqa manfaatdor tomonlarning qaror qabul qilish jarayonlari uchun keng qamrovli ma'lumotlar taqdim etish zarurati tobora ortib bormoqda. Ushbu kurs ishi aynan shunday zamonaviy tendensiyalar va ularning O'zbekiston sharoitlarida qo'llanilishi bilan bog'liq bo'lgan yechilmagan muammolarga e'tibor qaratadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, X. Y. (2018) o'z tadqiqotida IFRS ning korxonalarning moliyaviy hisobotlari shaffofligiga ta'sirini o'rganib, ushbu standartlarning joriy etilishi m ...