KURS ISHI

KIRISH Multimedia tizimlari global bozorining hajmi 2023-yilda 280 milliard dollarni tashkil etib, 2030-yilga borib yillik oʻrtacha 12.5% oʻsish prognozi bilan 650 milliard dollardan oshishi kutilmoqda [1]. Bu oʻsish, asosan, oqimli media, virtual haqiqat (VR), kengaytirilgan haqiqat (AR) va interaktiv oʻyinlar kabi sohalardagi tezkor rivojlanish bilan bogʻliq. Oʻzbekistonda esa raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish boʻyicha amalga oshirilayotgan islohotlar natijasida multimedia kontenti isteʼmoli sezilarli darajada oshmoqda. Raqamli texnologiyalar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda internet foydalanuvchilari soni 33.8 millionga yetgan, mobil internetga ulanish darajasi esa aholining 90% dan ortigʻini qamrab olgan [2]. Mobil ilovalar orqali video kontentni koʻrish hajmi oʻtgan yilga nisbatan 40% ga oshgan [3], bu esa mahalliy multimedia xizmatlariga boʻlgan talabning ortishini koʻrsatadi. Ushbu raqamlar multimedia tizimlarining nafaqat global, balki Oʻzbekiston miqyosida ham iqtisodiy va ijtimoiy hayotda tutgan oʻrni tobora ortib borayotganini tasdiqlaydi. Hozirgi kunda multimedia tizimlarining murakkablashuvi va foydalanuvchilarning personalizatsiyalashgan kontentga boʻlgan talabining ortishi ushbu sohada yangi texnologiyalarni joriy etishni zarur qilib qoʻymoqda. Anʼanaviy usullar bilan kontentni boshqarish, foydalanuvchi afzalliklarini tushunish va optimal tavsiyalar berish imkoniyatlari cheklangan. Ayniqsa, kontentni avtomatik ravishda yaratish, tahlil qilish, optimallashtirish va xavfsizlikni taʼminlashda sunʼiy intellekt (AI) modellariga boʻlgan ehtiyoj yaqqol namoyon boʻlmoqda. Masalan, yolgʻon maʼlumotlar (deepfake) tarqalishining oldini olish, kontentni filtrlash va moderatsiya qilish kabi muammolar mavjud boʻlib, bu vazifalarni samarali bajarishda inson resurslari yetarli emas. Shu bois, multimedia tizimlariga AI modellarini integratsiyalash orqali bu muammolarga yechim topish, foydalanuvchi tajribasini tubdan yaxshilash, tizim samaradorligini oshirish va yangi biznes modellarini yaratish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bu tadqiqot aynan shu boʻshliqlarni toʻldirishga qaratilgan. Multimedia tizimlariga Ai modellarini qoʻllash boʻyicha xalqaro miqyosda koʻplab tadqiqotlar oʻtkazilgan. Geoffrey Hinton (2006) chuqur oʻrganish (Deep Learning) sohasida sezilarli yutuqlarga erishib, koʻp qatlamli neyron tarmoqlarini samarali oʻqitish usullarini is ...