KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi natijasida 2023-yilda AKT sohasidagi xizmatlar hajmi 25 trillion so‘mdan oshib, 2022-yilga nisbatan 24% o‘sishni ko‘rsatdi [1]. Bu o‘sish ko‘rsatkichlari turli sohalarda, jumladan, muhandislik, arxitektura, geodeziya va kosmik texnologiyalarni qo‘llashda geometrik hisob-kitoblarga bo‘lgan talabni keskin oshirdi. Masalan, aniq joylashuvga asoslangan xizmatlar (LBS) bozorining global hajmi 2023-yilda 55 milliard AQSh dollariga yetdi va 2028-yilga kelib 160 milliard AQSh dollariga chiqishi prognoz qilinmoqda [2]. Bunday o‘sish, nafaqat ma’lumotlarni qayta ishlash tezligini, balki ularning aniqligini ham talab qiladi, bu esa geometrik hisoblashlarning fundamental ahamiyatini ko‘rsatadi. Geometriya va analitik geometriya asoslari, xususan, nuqtadan to‘g‘ri chiziqqacha bo‘lgan masofa va ikki to‘g‘ri chiziq orasidagi burchakni aniqlash kabi tushunchalar qurilish loyihalarini optimallashtirishdan tortib, avtonom transport vositalarining navigatsiya tizimlarigacha bo‘lgan keng doiradagi amaliy masalalarni hal qilishda asos bo‘lib xizmat qiladi. Hozirgi davrda geoinformatsion tizimlar (GIS), robototexnika, kompyuter grafikasi va sun’iy intellekt kabi sohalar misli ko‘rilmagan rivojlanish bosqichida. Bu sohalarda aniq geometrik modellashtirish va hisob-kitoblar, masalan, ob’ektlar orasidagi masofani hisoblash, to‘siqlarni aniqlash yoki harakat traektoriyasini optimallashtirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ammo, murakkab fazoviy modellarni tahlil qilishda klassik geometrik formulalarni samarali qo‘llash va ularni zamonaviy hisoblash algoritmalariga integratsiya qilish bo‘yicha muammolar saqlanib qolmoqda. Ayniqsa, uch o‘lchamli fazoda (3D) to‘g‘ri chiziqlar va nuqtalar bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni yechishda turli yondashuvlarning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, shuningdek, eng optimal hisoblash metodlarini tanlash dolzarb muammolardan biridir. Shu sababli, ushbu mavzu nafaqat nazariy ahamiyatga ega, balki muhandislik amaliyoti va texnologik innovatsiyalar uchun ham bevosita zarurdir. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon olimlari tomonidan salmoqli ishlar amalga oshirilgan. Fransuz matematiki René Descartes (1637) o‘zining "Diskurs o metod" asarida analitik geometriya asoslarini yaratdi va nuqtalarni koordinatalar tizimida ifodalash orqali geometrik masalalarni algebraik us ...