KURS ISHI

KIRISH O'qish savodxonligi bolalarning akademik muvaffaqiyati va kelajakdagi ijtimoiy faoliyatida hal qiluvchi rol o'ynaydi. Bugungi axborotlashgan jamiyatda matnni tushunish, talqin qilish, baholash va undan samarali foydalanish qobiliyati har qachongidan ham muhimroqdir. Xalqaro baholash dasturlari, jumladan PISA (Programme for International Student Assessment) va PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) natijalari shuni ko'rsatmoqdaki, ko'plab mamlakatlarda, shu jumladan O'zbekistonda ham o'quvchilarning o'qish savodxonligi darajasini oshirish bo'yicha jiddiy islohotlarga ehtiyoj bor. Xususan, 2022-yilda o'tkazilgan PISA tadqiqotlarida O'zbekistonlik 15 yoshli o'quvchilarning o'qish savodxonligi bo'yicha o'rtacha balli 350 ballni tashkil etdi, bu OECD mamlakatlari o'rtacha balli (476 ball) dan sezilarli darajada pastdir [1]. Shu bilan birga, 2021-yilda PIRLS tadqiqotida O'zbekistonning 4-sinf o'quvchilari o'rtacha 450 ball to'plagan, bu xalqaro o'rtacha ko'rsatkichdan (500 ball) past ekanligini ko'rsatadi [2]. Bu raqamlar, o'qish savodxonligi darslarining mazmuni, maqsadlari, vazifalari va qo'llaniladigan metodlarini chuqur tahlil qilish hamda takomillashtirish zaruratini ko'rsatadi. Ushbu ko'rsatkichlarni yaxshilash mamlakatning intellektual salohiyatini oshirish, innovatsion iqtisodiyotni rivojlantirish va raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi [3]. O'qish savodxonligi bolalarning nafaqat akademik o'zlashtirishiga, balki ularning tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish va ijodkorlik ko'nikmalarini rivojlantirishga ham bevosita ta'sir ko'rsatadi. Bugungi kunda ta'lim tizimida asosan ma'lumotlarni berishga qaratilgan an'anaviy yondashuvlar ustunlik qilishi, o'quvchilarning matn bilan ishlash, uni chuqur tushunish va amaliyotda qo'llash qobiliyatlarini cheklamoqda. Bu esa, o'z navbatida, bitiruvchilarning mehnat bozorida raqobatbardoshligiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda [4]. Jamiyat va iqtisodiyotning dinamik rivojlanishi sharoitida o'quvchilarning matnni tushunish va undan samarali foydalanish qobiliyatlarini rivojlantirish, ularni doimiy ravishda yangi bilimlarni mustaqil egallashga tayyorlash dolzarb muammo bo'lib qolmoqda. Shu sababli, o'qish savodxonligi darslarining maqsad va vazifalarini qayta ko'rib chiqish, ularning ta'limiy-tarbiyaviy ahamiyatini oshirish, zamonaviy va samarali metodlarni joriy etish orqal ...