KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda kasb-hunar taʼlimi tizimini modernizatsiya qilish va uni mehnat bozori talablariga moslashtirish, ayniqsa, umumiy ovqatlanish sohasida malakali kadrlar tayyorlash bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridan biridir. Jahon miqyosida umumiy ovqatlanish bozorining hajmi 2023-yilda 3,5 trillion dollarni tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2028-yilga borib 5,5 trillion dollarga yetishi kutilmoqda [1]. O‘zbekistonda esa, umumiy ovqatlanish xizmatlari hajmi 2023-yilda 15,2 trillion so‘mga yetib, 2022-yilga nisbatan 18,3% o‘sishni ko‘rsatdi [2]. Bu sohada malakali oshpazlar, jumladan, salat tayyorlash bo‘yicha mutaxassislarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. “Go‘sht va tuxumdan tayyorlanadigan salatlar, ularni tayyorlash va dasturxonga tortish” mavzusini o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanish o‘quvchilarning kasbiy ko‘nikmalarini chuqurlashtirish, amaliy bilimlarni mustahkamlash va ijodiy yondashuvlarini rivojlantirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi [3]. Ushbu yondashuvlar ta’lim jarayonini yanada qiziqarli va samarali qilish bilan birga, bitiruvchilarning mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshiradi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida faqatgina nazariy bilimlarni berish emas, balki ularni amaliyotda qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantirish muhim hisoblanadi. An’anaviy o‘qitish metodlari ko‘pincha passiv tinglashga asoslanib, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini cheklaydi [4]. Ayniqsa, kasb-hunar ta’limida, jumladan, oshpazlik yo‘nalishida amaliyot va nazariyaning uzviyligi hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Mavzuni interfaol metodlar orqali o‘qitish, masalan, keys-stadi, loyiha ishi, rol o‘yinlari va simulyatsiyalar yordamida o‘quvchilar real hayotiy vaziyatlarga duch keladilar, jamoada ishlashni o‘rganadilar va o‘z bilimlarini amaliyotda sinab ko‘rish imkoniga ega bo‘ladilar [5]. Shu bilan birga, interfaol usullar o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, ijodkorlik va qaror qabul qilish ko‘nikmalarini shakllantirib, ularni kelajakdagi kasbiy faoliyatiga har tomonlama tayyorlaydi. Biroq, kasb-hunar ta’limi tizimida interfaol metodlardan foydalanish darajasi hali ham yetarli emas, bu esa tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi tahliliga ko‘ra, interfaol ta’lim metodlari va ularning didaktik asoslari bo‘yicha xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, J. Dewe ...