KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim tizimini rivojlantirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar natijasida so‘nggi yillarda o‘quvchilarning umumiy o‘rtacha savodxonlik darajasi sezilarli darajada yaxshilanmoqda. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yildagi farmoniga ko‘ra, umumta’lim maktablarida o‘qish savodxonligi bo‘yicha ko‘rsatkichlar 2021-yildagi 68% dan 2023-yilga kelib 75% ga yetgan [1]. Ammo, PISA tadqiqotlarining dastlabki natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbekistonlik o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiya va ayniqsa, nutqiy faollik darajasi xalqaro standartlardan hali ham past. Xususan, 2022-yilgi PISA sinovlarida O‘zbekiston o‘quvchilarining o‘rtacha ballari o‘qish savodxonligi bo‘yicha 415 ballni tashkil etgan, bu OECD mamlakatlari o‘rtacha ko‘rsatkichi (472 ball) dan ancha pastdir [2]. Ushbu natijalar shaxsning o‘z fikrlarini erkin ifodalash, bahs-munozaralarda ishtirok etish hamda muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishda mavjud bo‘shliqlarni ko‘rsatmoqda. Bu, o‘z navbatida, kelajakda malakali kadrlar tayyorlash va iqtisodiyotning turli sohalarida raqobatbardoshlikni oshirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi, chunki ish beruvchilarning 85% i [3] kommunikativ ko‘nikmalarni muvaffaqiyatli karyera uchun eng muhim omillardan biri deb hisoblaydi. Bugungi shiddatli globallashuv davrida har bir shaxsning, ayniqsa yoshlarning nutqiy faolligi nafaqat akademik muvaffaqiyat, balki ijtimoiy integratsiya va kasbiy rivojlanish uchun ham asosiy ko‘nikmalardan hisoblanadi. O‘zbekistonda ta’lim sohasida erishilgan yutuqlarga qaramay, o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, munozara yuritish va o‘z nuqtai nazarini ilmiy asosda himoya qilish ko‘nikmalari yetarli darajada rivojlanmagan. Mavjud ta’lim dasturlari ko‘pincha nazariy bilimlarni berishga urg‘u berib, ularning amaliy qo‘llanilishi va nutqiy faollikni shakllantirishga yetarlicha e’tibor qaratmayapti. Natijada, bitiruvchilarning mehnat bozorida muloqotga kirishish, jamoaviy ishlash va innovatsion g‘oyalarni taqdim etish borasidagi kompetensiyalari yetarli emasligi kuzatilmoqda. Ushbu muammolarni bartaraf etish, o‘quvchilarni nutqiy faollikka undovchi samarali topshiriqlar tizimini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish ta’lim tizimining dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. AQSHlik tadqi ...