KURS ISHI

KIRISH O‘quvchilarni olimpiadalarga tayyorlash metodikasi dolzarb mavzu bo‘lib, O‘zbekistonda iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning intellektual salohiyatini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar fonida alohida ahamiyat kasb etadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi “Ta’lim-tarbiya tizimini yanada takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4884-son Qarorida iqtidorli o‘quvchilarni aniqlash, tanlab olish va ularni yanada rivojlantirish uchun sharoit yaratish muhim vazifa sifatida belgilangan [1]. O‘zR Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi (2023) ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi besh yilda fizika fanidan xalqaro olimpiadalarda O‘zbekiston o‘quvchilari tomonidan qo‘lga kiritilgan medallar soni 18% ga oshgan bo‘lsada [2], bu ko‘rsatkich, masalan, Janubiy Koreya yoki Singapur kabi davlatlar bilan solishtirganda hali ham kam [3]. Global miqyosda STEM sohasiga yo‘naltirilgan olimpiadalar bozorining umumiy qiymati 2022-yilda taxminan 1.5 milliard dollarni tashkil etib, 2028-yilga borib 3.2 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [4]. Bu raqamlar iqtidorli o‘quvchilarni aniqlash va ularni rivojlantirishga qaratilgan investitsiyalarning global ahamiyatini ko‘rsatadi, O‘zbekiston esa ushbu tendensiyadan ortda qolmasligi zarur. Bugungi kunda ilmiy-texnik taraqqiyotning jadallashishi va axborot asrining talablari ta’lim tizimi oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Ayniqsa, fizika va astronomiya kabi tabiiy fanlardagi intellektual salohiyatni rivojlantirish mamlakatning ilmiy-innovatsion salohiyatini oshirishning asosiy omillaridan biridir. Biroq, mavjud ta’lim tizimida o‘quvchilarni olimpiadalarga tayyorlashda tizimli va ilmiy asoslangan metodikalarning yetishmasligi, xalqaro tajribani mahalliy sharoitga moslashtirishdagi qiyinchiliklar hamda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan samarali foydalanish darajasining pastligi kabi muammolar hali ham o‘z yechimini topmagan [5]. Bu holat iqtidorli o‘quvchilarning potentsialini to‘liq ro‘yobga chiqarishga to‘siqlik qilmoqda va ularning olimpiadalarda yuqori natijalarga erishish imkoniyatlarini cheklaydi, shu sababli mazkur tadqiqot ushbu bo‘shliqlarni bartaraf etishga qaratilgan. O‘quvchilarni olimpiadalarga tayyorlash metodikasining nazariy asoslari va amaliy yondashuvlari xalqaro miqyosda ko‘plab olimlar tomonidan chuqur o‘rganilgan. ...