KURS ISHI

KIRISH "Alifbe"gacha boʻlgan davrda bolalarni savod oʻrgatishga tayyorlash jarayoni uzluksiz taʼlim tizimining muhim bosqichlaridan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda dunyoda maktabgacha taʼlimning sifatini oshirishga katta eʼtibor qaratilmoqda, bu esa kelajakda har bir bolaning taʼlim muvaffaqiyatini taʼminlashning asosiy omili sifatida qaraladi. Xususan, dunyodagi maktabgacha taʼlim bozorining hajmi 2028-yilga kelib 150,6 mlrd dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Oʻzbekistonda ham maktabgacha taʼlim sifatini oshirishga qaratilgan dasturlar amalga oshirilmoqda, masalan, 2023-yil yakuniga koʻra, maktabgacha taʼlim bilan qamrov darajasi 75,6% ga yetdi, bu esa oʻtgan yilga nisbatan 10% ga yuqori koʻrsatkichdir [2]. Ushbu jarayonda bolalarning nutqiy rivojlanishini samarali yoʻlga qoʻyish, ularning soʻz boyligini kengaytirish, toʻgʻri grammatik tuzilmalarni shakllantirish hamda oʻz fikrini ravon bayon qilish qobiliyatini rivojlantirish alohida ahamiyat kasb etadi. Savod oʻrgatishga tayyorlov davrida nutq oʻstirishning nazariy-metodologik asoslarini takomillashtirish va amaliy mexanizmlarini ishlab chiqish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi, chunki nutqiy rivojlanishdagi kechikishlar va kamchiliklar keyinchalik oʻquv jarayonida jiddiy qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin. Aynan "Alifbe"gacha boʻlgan davr bolaning psixik va nutqiy rivojlanishida eng faol davr hisoblanadi. Bu bosqichda bolaning dunyoni idrok etishi, atrof-muhitni tushunishi, jamiyatga moslashishi hamda kelajakda muvaffaqiyatli oʻqishi va yozishi uchun zarur boʻlgan asosiy koʻnikmalar shakllanadi. Ushbu tayyorgarlik davrida nutq oʻstirishga eʼtibor qaratilmasligi yoki notoʻgʻri yondashuvlar qoʻllanilishi bolaning maktabga tayyorgarligida jiddiy kamchiliklarga, oʻquv jarayonida qiyinchiliklarga va natijada taʼlim muvaffaqiyatsizligiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun ham, bu davrda nutq oʻstirishning zamonaviy usullari va vositalarini izchil oʻrganish, mavjud muammolarni tahlil qilish va ularni bartaraf etish boʻyicha aniq yoʻnalishlarni belgilash muhimdir. Bugungi kunda maktabgacha taʼlim muassasalari va umumtaʼlim maktablarining boshlangʻich sinflari oʻrtasidagi uzviy bogʻliqlikni taʼminlash hamda bolalarning oʻqish va yozishga tayyorgarligini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish zarurati bugungi kunning eng muhim pedagogik va ijtimoiy vazifalaridan biridir. Mavzunin ...