KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik (ChQBT) fanini o‘qitish samaradorligi so‘nggi besh yilda o‘rtacha 15% ga oshgan bo‘lsada [1], harbiy xizmatchilarni umumqo‘shin jangi asoslari, askarning jangdagi burchlari, o‘t ochish va manyovr turlari, shuningdek, razvedka o‘tkazish asoslarini o‘rgatishda zamonaviy metodologiyalarni joriy etishga bo‘lgan ehtiyoj hali ham yuqori. Xususan, respublika ta’lim muassasalarida ushbu fan doirasida o‘quvchilarning nazariy bilimlarini amaliy ko‘nikmalar bilan mustahkamlash darajasi 60-65% ni tashkil etmoqda, bu esa zamonaviy harbiy talablarga javob berish uchun yetarli emas [2]. Global miqyosda esa harbiy ta’lim tizimida virtual reallik (VR) va kengaytirilgan reallik (AR) texnologiyalarini qo‘llash orqali jangovar tayyorgarlik samaradorligini 25-30% ga oshirish imkoniyatlari mavjudligi qayd etilmoqda [3]. Ushbu ko‘rsatkichlar ChQBT fanini o‘qitish metodikasini takomillashtirish zaruratini ko‘rsatadi. Bugungi kunda harbiy xizmatchilarni tayyorlashda nafaqat nazariy bilimlarni berish, balki ularni real jangovar sharoitlarga maksimal darajada yaqinlashtirilgan muhitda amaliy ko‘nikmalar bilan qurollantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bois, umumqo‘shin jangi asoslarini o‘rgatish, askarning jangdagi burchlarini tushuntirish, o‘t ochish va manyovr turlarini o‘zlashtirish, shuningdek, razvedka o‘tkazish metodikalarini optimallashtirish dolzarb vazifadir. Mavjud o‘qitish uslublari ko‘pincha passiv tinglashga asoslangan bo‘lib, o‘quvchilarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishda cheklovlarga ega. Bunday uslublar o‘quvchilarning motivatsiyasini pasaytirib, ularning harbiy fanlarga bo‘lgan qiziqishini susaytirishi mumkin. Shu sababli, interaktiv va innovatsion yondashuvlarni joriy etish orqali o‘qitish samaradorligini oshirish, o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, tezkor qaror qabul qilish va jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish zarur. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon olimlari tomonidan ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, amerikalik harbiy pedagog J. P. Kotter (2006) o‘z tadqiqotlarida harbiy ta’limda simulyatsiya va amaliy mashg‘ulotlar orqali o‘quvchilarning kognitiv va psixomotor ko‘nikmalarini rivojlantirish modellarini taklif etgan [5]. Britaniyalik tadqiqotchi D. H. Jones (2012) virtual reallik texnologiyalarini jangovar ...