KURS ISHI

KIRISH So'nggi o'n yilliklarda global ta'lim tizimi tub o'zgarishlarni boshdan kechirdi, xususan, O'zbekiston Respublikasida ta'lim islohotlari natijasida 2017-2023 yillarda o'quvchilarning mustaqil ishlarga jalb qilinish darajasi o'rtacha 35% ga oshgani kuzatildi [1]. Jahon iqtisodiy forumining (World Economic Forum) "Kelajak kasblari hisoboti 2023" ma'lumotlariga ko'ra, 2027 yilga borib ish joylarida talab qilinadigan ko'nikmalarning 44% i, jumladan, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyati yangilanishi lozimligi ta'kidlangan [2]. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 25 avgustdagi "Kimyo va biologiya yo'nalishlarida uzluksiz ta'lim tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PQ-4812-son qarorida aniq fanlarni o'qitishda o'quvchilarning mustaqil faoliyatini kuchaytirishga alohida e'tibor qaratilgan bo'lib, bu sohadagi metodik ta'minotni 25% ga yaxshilash vazifasi belgilangan [3]. Bu raqamlar, ayniqsa, fizika kabi fundamental fanlarni o'qitishda o'quvchilarning mustaqil ishlari sifatini oshirishning hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligini ko'rsatadi, chunki mazkur fan ta'limning innovatsion va amaliy yo'nalishlari uchun asos bo'lib xizmat qiladi. Bugungi kunda fizika ta'limida o'quvchilarning darsda va darsdan tashqari mustaqil ishlari samaradorligini oshirish masalasi dolzarb bo'lib qolmoqda, chunki an'anaviy ta'lim usullari ko'pincha bilimlarni faqat reproduktiv o'zlashtirishga olib keladi va bu o'quvchilarda amaliy ko'nikmalar, tanqidiy fikrlash hamda muammolarni mustaqil hal etish qobiliyatini yetarli darajada rivojlantirmaydi [4]. Ta'lim jarayonida ijodiy yondashuv va loyihaviy ta'lim (PBL) elementlarini integratsiya qilish bo'yicha nazariy g'oyalar mavjud bo'lsa-da, ularni fizika darslarida va darsdan tashqari mashg'ulotlarda tizimli ravishda, o'zbekistonlik o'quvchilarning o'ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda tatbiq etishda qator metodologik va amaliy muammolar hal etilmagan [5]. Jumladan, mustaqil ishlarni baholashning samarali mezonlari, innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish darajasi va o'qituvchilarning ushbu yo'nalishdagi kompetensiyalari bo'yicha aniq mexanizmlarning yetishmasligi ta'lim sifatiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda [6]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda keng tadqiq qilingan. Xususan, Jon Dyui (John Dewey, 1938) o'zining "Tajriba va ta'lim" asarida o'quvch ...