KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda maktabgacha ta’limga jalb qilingan bolalar soni so‘nggi besh yilda sezilarli darajada oshib, 2023-yil yakuniga ko‘ra 2,2 milliondan ortiqni tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich mamlakatda maktabgacha ta’limning qamrov darajasi 77% ga yetganini anglatadi, bu 2017-yildagi 27,7% ko‘rsatkichidan qariyb uch barobar yuqori [2]. Global miqyosda esa, o‘yin orqali ta’lim (Edutainment) bozori 2023-yilda 22,5 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2030-yilga borib yillik o‘rtacha 17,2% o‘sish sur’ati bilan 70 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Raqamli o‘yinlar va mobil ilovalar ta’lim jarayoniga faol integratsiya qilinayotgani sababli, ayniqsa kichik yoshdagi bolalarda o‘rganish samaradorligini oshirish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 26-avgustdagi "Maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-362-sonli qarori [4] maktabgacha ta’limda innovatsion texnologiyalarni joriy etish zaruratini yana bir bor tasdiqlaydi. Hozirgi kunda maktabgacha ta’lim tizimida bolalarning kognitiv rivojlanishi va o‘quv motivatsiyasini oshirishda an’anaviy metodlarning imkoniyatlari cheklanib qolmoqda. Bolalarda diqqatni jamlash qobiliyatining pastligi, axborotni qabul qilish tezligining pasayishi va zerikarli o‘quv jarayonlari o‘zlashtirishga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa, raqamli asrda tug‘ilgan bolalar (digital natives) uchun interaktiv va vizual boy mazmun ta’limning ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Shu bois, o‘yin orqali ta’lim berish texnologiyalari, jumladan o‘yinlashtirish (gamification) va edutainment yondashuvlari, bolalarni o‘rganish jarayoniga faol jalb etish, ularning ijodiy fikrlashini rivojlantirish va ta’lim natijalarini yaxshilashda samarali yechim bo‘lib xizmat qiladi. Bu texnologiyalar orqali nafaqat o‘quv materialini o‘zlashtirish, balki bolalarda ijtimoiy ko‘nikmalar, muammolarni hal qilish qobiliyati va mantiqiy fikrlashni shakllantirish ham mumkin. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turlicha bo‘lib, uzoq yillardan beri ko‘plab tadqiqotchilarning e’tiborida turibdi. Xalqaro miqyosda Jan Piaget (1936) bolalarning kognitiv rivojlanish nazariyasini ishlab chiqib, o‘yinning bolaning fikrlash qobiliyatlarini shakllantirishdagi rolini asoslab bergan [5]. Lev Vygotsky (1 ...