KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidentining huquqiy maqomini tadqiq etish bugungi kunda o'ta dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 9-avgustdagi "O'zbekiston – 2030" strategiyasi to'g'risida"gi PF-135-son Farmonida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish, inson huquq va erkinliklarini kafolatlash, qonun ustuvorligini ta'minlash muhim vazifa sifatida belgilangan [1]. Shu nuqtai nazardan, Prezident instituti mamlakat siyosiy-huquqiy tizimida markaziy o'rinni egallaydi. O'zbekiston Respublikasining 2023-yilda qabul qilingan yangi Konstitutsiyasi Prezident vakolatlarini yanada kengaytirib, uning huquqiy maqomini mustahkamladi. Xususan, O'zbekistonda 2023-yilda o'tkazilgan Konstitutsiyaviy islohotlar natijasida mamlakatdagi prezidentlik muddati 5 yildan 7 yilga uzaytirildi va jami 85% aholi yangilangan Konstitutsiyani qo'llab-quvvatladi [2]. Shuningdek, 2023-yil yakuni bo'yicha O'zbekistonning Demokratik indeksdagi o'rni 4.54 ballni tashkil etdi, bu davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish va Prezidentning rolini mustahkamlash zaruratini ko'rsatadi [3]. Mazkur tadqiqot, O'zbekiston Prezidentining konstitutsiyaviy maqomini chuqur tahlil qilish orqali, uning amaldagi vakolatlarini baholash va davlat boshqaruvidagi samaradorligini oshirish bo'yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishni maqsad qilgan. Prezidentning huquqiy maqomini takomillashtirish masalasi zamonaviy davlat boshqaruvi, siyosiy barqarorlik va fuqarolarning farovonligi uchun muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, O'zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko'lamli islohotlar sharoitida, Prezidentning davlat rahbari sifatidagi huquqiy maqomini yanada mustahkamlash, vakolatlarini aniq belgilash va javobgarlik mexanizmlarini takomillashtirish muhim ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda ayrim masalalarda, masalan, Prezidentning farmonlari va qarorlarining qonunlarga nisbatan ustuvorligi, shuningdek, uning ijro hokimiyatidagi rolini aniq chegaralash bo'yicha ilmiy-amaliy muammolar mavjud. Xususan, Prezidentning qonunchilik tashabbusi huquqi va veto huquqidan foydalanish amaliyoti hamda uning qonun chiqaruvchi va sud hokimiyatiga ta'siri bo'yicha hali to'liq o'rganilmagan jihatlar mavjud [5]. Ushbu bo'shliqlarni bartaraf etish va Prezident institutining demokratik prinsiplarga muvofiq faoliyat yuritishini ta'minlash ushbu kurs ishining asosiy vazifalaridan biri ...