KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda oziq-ovqat sanoati global miqyosda 8.3 trillion AQSh dollari hajmiga yetgan bo'lib, bu soha jahon iqtisodiyotining muhim qismi hisoblanadi [1]. Xususan, issiqlik almashinish texnologiyalari ushbu sanoatda energiya sarfini optimallashtirish va mahsulot sifatini ta'minlashda fundamental rol o'ynaydi. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashda, masalan, sut mahsulotlarini pasterizatsiya qilish, ichimliklarni sovutish yoki yog'larni isitish jarayonlarida issiqlik almashinuvchilarning samaradorligi to'g'ridan-to'g'ri ishlab chiqarish tannarxiga va ekologik izga ta'sir qiladi. O'zbekistonda esa 2023-yilda sanoat ishlab chiqarish hajmi 600 trillion so'mdan oshib, o'sish sur'ati 5.7% ni tashkil etdi [2]. Oziq-ovqat sanoati ushbu o'sishning muhim drayverlaridan biri bo'lib, uning energiya samaradorligini oshirish mamlakatning umumiy iqtisodiy barqarorligi va barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda ustuvor ahamiyat kasb etadi [3]. Plastinkali issiqlik almashinish apparatlari (PIAA) an'anaviy trubkali issiqlik almashinuvchilarga nisbatan yuqori samaradorligi, ixchamligi va texnik xizmat ko'rsatish qulayligi bilan ajralib turadi, bu ularni oziq-ovqat sanoati uchun ideal yechimga aylantiradi. Bugungi kunda, energiya resurslarining cheklanganligi va atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan global chaqiriqlar sharoitida, energiya samaradorligini oshirishga bo'lgan talab tobora ortib bormoqda. Oziq-ovqat sanoatida esa bu, ayniqsa, muhimdir, chunki mahsulotning sifati, saqlash muddati va xavfsizligi issiqlik ishlov berish jarayonlariga bevosita bog'liq. PIAAning hisoblash usullarini takomillashtirish va ularning optimal ishlash rejimlarini aniqlash orqali ishlab chiqarish jarayonlarida energiya sarfini sezilarli darajada kamaytirish mumkin. Hozirgi kunda O'zbekistondagi ko'plab oziq-ovqat korxonalarida eskirgan issiqlik almashinish uskunalari qo'llanilmoqda, bu esa yuqori energiya iste'moli, tez-tez yuzaga keladigan nosozliklar va mahsulot sifati bilan bog'liq muammolarni keltirib chiqarmoqda. Ushbu muammolarni hal etish uchun PIAAning samarali hisoblash metodikalarini joriy etish, ularning ishlash samaradorligini oshirish va xarajatlarni optimallashtirish zarurati ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Plastinkali issiqlik almashinish apparatlarining nazariy va amaliy jihatlari bo'yicha dunyo miqyosida ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Ka ...