KURS ISHI

KIRISH Potensiometrik datchiklar avtomatika va boshqaruv tizimlarining muhim elementlaridan biri bo‘lib, ular mexanik siljishni elektr signaliga aylantirish orqali turli sanoat jarayonlarini nazorat qilishda keng qo‘llaniladi. Global sensörlar bozori hajmi 2023-yilda 242.3 milliard AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2030-yilga kelib bu ko‘rsatkich 552.4 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, yillik o‘rtacha o‘sish sur’ati 12.6% ni tashkil etadi [1]. Xususan, potensiometrik datchiklar segmenti ushbu bozorning muhim qismini tashkil etib, sanoat avtomatizatsiyasi, robototexnika va avtomobilsozlik kabi sohalarda o‘z o‘rnini topgan. O‘zbekistonda esa sanoat korxonalarini modernizatsiya qilish va raqamlashtirish dasturlari doirasida yuqori aniqlikdagi datchiklarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Masalan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi "Elektron sanoatni rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-106-sonli qaroriga asosan, mahalliy ishlab chiqarishda yuqori texnologiyali komponentlar, jumladan datchiklarni tatbiq etishga alohida e’tibor qaratilmoqda [2]. Bu esa potensiometrik datchiklarning hisoblash usullarini takomillashtirish va ularning puxtalik ko‘rsatkichlarini oshirish dolzarb vazifa ekanligini ko‘rsatadi. Bugungi kunda texnologik jarayonlarning murakkablashuvi va ishlab chiqarishning avtomatlashuvi datchiklarning nafaqat aniqligini, balki ularning uzoq muddatli barqaror ishlashini, ya’ni puxtaligini ta’minlashni ham talab qilmoqda. Potensiometrik datchiklar nisbatan sodda tuzilishga ega bo‘lsa-da, ularning ish paytida eskirishi, harorat o‘zgarishlariga sezgirligi va shovqin immuniteti kabi omillar ularning puxtaligiga ta’sir ko‘rsatadi. Bu esa, o‘z navbatida, avtomatik boshqaruv tizimlarining umumiy samaradorligi va xavfsizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun, ularni loyihalashda, hisoblashda va ekspluatatsiya qilishda puxtalikni ta’minlashga qaratilgan kompleks yondashuvni ishlab chiqish muhimdir. Ushbu kurs ishi potensiometrik datchiklarning hisoblash mexanizmlarini chuqur tahlil qilish, ularning puxtalik ko‘rsatkichlarini baholash va amaliy qo‘llashda yuzaga keladigan muammolarni hal qilishga qaratilgan bo‘lib, bu sohadagi bo‘shliqlarni to‘ldirishga xizmat qiladi. Potensiometrik datchiklarni hisoblash va ularning puxtaligini aniqlash masalalari jahon miqyosida ko‘plab tadq ...