KURS ISHI

KIRISH Qog‘oz sanoati global iqtisodiyotning ajralmas qismi bo‘lib, uning umumiy bozori hajmi 2023-yilda 370 milliard AQSh dollaridan oshgani [1] va 2030-yilga borib 410 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu raqamlar sohaning ulkan iqtisodiy salohiyatini va barqaror rivojlanishga bo‘lgan ehtiyojini ko‘rsatadi. O‘zbekiston Respublikasida qog‘oz va sellyuloza mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi so‘nggi besh yilda o‘rtacha 12% ga oshgan [3]. Xususan, 2023-yilda qog‘oz ishlab chiqarish hajmi 200 ming tonnadan oshib, uning eksporti 50 million dollardan ortiqni tashkil etdi [4]. Sanoatning bu kabi o‘sish sur’atlari, mahsulot sifatini doimiy ravishda oshirish va ishlab chiqarish xarajatlarini optimallashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Ayniqsa, qog‘oz zichligini nazorat qilish ushbu jarayonlarda markaziy o‘rin egallaydi, chunki u mahsulotning yakuniy xususiyatlari, uning funktsional imkoniyatlari va qayta ishlashga yaroqliligini bevosita belgilaydi. Sanoatda energiya samaradorligini oshirish va xomashyo sarfini kamaytirish masalalari tobora dolzarblashib borayotganligi sababli, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, jumladan qog‘oz zichligini yuqori aniqlikda nazorat qilish tizimlarini joriy etish iqtisodiy jihatdan katta foyda keltiradi. Bugungi kunda qog‘oz ishlab chiqarish jarayonida zichlikni nazorat qilishda hali ham bir qator muammolar mavjud. Jumladan, an’anaviy nazorat usullari ko‘pincha inson omiliga bog‘liq bo‘lib, bu xatoliklar ehtimolini oshiradi va nazoratning samaradorligini pasaytiradi [5]. Qog‘oz mashinalarining yuqori tezlikda ishlashi tufayli zichlik parametrlaridagi kichik o‘zgarishlar ham katta hajmdagi sifatli bo‘lmagan mahsulot ishlab chiqarilishiga olib kelishi mumkin. Bu esa, o‘z navbatida, xomashyo isrofi, energiya sarfi va ishlab chiqarish narxining oshishiga sabab bo‘ladi [6]. Shuningdek, mavjud avtomatlashtirilgan tizimlar ko‘pincha murakkab integratsiyani talab qiladi va kichik hajmli korxonalar uchun moliyaviy jihatdan qimmatga tushishi mumkin. Shu sababli, qog‘oz zichligini nazorat qilishni optimallashtirish, xatoliklar darajasini minimallashtirish va ishlab chiqarish samaradorligini oshirish maqsadida zamonaviy avtomatlashtirilgan yechimlarni ishlab chiqish va joriy etish bugungi kunda juda dolzarb vazifadir. Qog‘oz zichligini nazorat qilish tizimlarini o‘rganish va takomillashtirish bo‘yicha dunyo m ...