KURS ISHI

KIRISH “Badiiy asarlarni qiyosiy tahlilda o‘rganish” fani doirasida Rabg‘uziyning “Qissasi Rabg‘uziy” asarini o‘rganishda munozara usuli mavzusidagi mazkur kurs ishi, bugungi kunda ta’lim jarayonida interaktiv metodlarni qo‘llash zarurati ortib borayotganini hisobga olsak, alohida dolzarblikka ega. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi farmonida [1] ta’lim sifati va samaradorligini oshirish, o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, tahlil qilish hamda bahs-munozaraga kirishish ko‘nikmalarini shakllantirish muhim vazifalardan biri sifatida belgilangan. Hozirda ta’lim sohasiga yo‘naltirilgan davlat budjeti xarajatlari yalpi ichki mahsulotning 6,1% ini tashkil etib, bu ko‘rsatkich rivojlangan mamlakatlardagi o‘rtacha ko‘rsatkichlardan yuqoridir [2]. Ushbu investitsiyalar nafaqat moddiy-texnik bazani yaxshilashga, balki o‘qitish metodikalarini modernizatsiya qilishga ham qaratilgan bo‘lib, ayniqsa, adabiyot darslarida munozara usulini qo‘llash orqali o‘quvchilarning asarni chuqur tushunish va tahlil qilish qobiliyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida adabiyot fanini o‘qitishda an’anaviy usullar hukmron bo‘lib, o‘quvchilarning faolligi va mustaqil fikrlashi erta yoshdan samarali rivojlantirilmayapti. Xususan, 2023-yilgi PISA (Programme for International Student Assessment) natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston o‘quvchilarining o‘qish savodxonligi bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkich global o‘rtachadan 45 ball past ekanligi, bu esa tahliliy va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish zaruratini ko‘rsatadi [3]. Mazkur mavzu bugungi kunda ayniqsa ahamiyatli, chunki adabiyotshunoslik va pedagogika sohalarida o‘zaro integratsiyaning yangi yo‘nalishlari izlanmoqda. “Qissasi Rabg‘uziy” asari o‘zbek adabiyoti tarixida muhim o‘rin tutuvchi, boy madaniy va ma’naviy qadriyatlarni o‘zida mujassam etgan nodir asar hisoblanadi. Uni zamonaviy ta’lim metodlari, xususan, munozara usuli orqali o‘rganish, nafaqat o‘quvchilarning asarni chuqur anglashiga yordam beradi, balki ularda mustaqil tahlil qilish, mantiqiy fikrlash, o‘z fikrini asoslash va boshqalar bilan konstruktiv muloqot qilish ko‘nikmalarini shakllantiradi. Hozirgi kunda adabiyot darslarida eski usullardan foydalanish natijasida o‘quvchilarning adabiyotga bo‘lgan qiziqishi pasayg ...