KURS ISHI

KIRISH Raqamli iqtisodiyotda innovatsion infratuzilmani rivojlantirish bugungi kunda dunyo iqtisodiyotining eng dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Global miqyosda raqamli iqtisodiyot bozori hajmi 2023-yilda 3.8 trillion dollarni tashkil etib, 2030-yilga borib 14.5 trillion dollargacha o‘sishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish, asosan, sun’iy intellekt, blokcheyn, katta ma’lumotlar va bulutli hisoblash kabi raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi bilan bog‘liqdir. O‘zbekistonda ham raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlar natijasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 2023-yilda 2.7% ga yetdi [2]. Bu ko‘rsatkich so‘nggi besh yilda o‘rtacha 15% yillik o‘sishni ko‘rsatib, davlatning raqamli transformatsiya borasidagi ustuvorliklarini aks ettiradi. Xususan, O‘zbekistonda IT-park rezidentlari soni 2023-yilda 1400 dan oshib, eksport hajmi 300 million dollarga yetganligi innovatsion infratuzilmaning ilk natijalaridan dalolat beradi [3]. Mazkur raqamlar, nafaqat sohaning iqtisodiy salohiyatini, balki innovatsiyalarga bo‘lgan talabning ortib borayotganini ham yaqqol namoyish etadi. Ushbu mavzu, raqamli iqtisodiyotning shiddatli rivojlanishi sharoitida innovatsion faoliyatni qo‘llab-quvvatlash va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash zarurati bilan dolzarbdir. Dunyo bo‘ylab innovatsion ekotizimlarning rivojlanishi raqobatbardoshlikni oshirish va yangi ish o‘rinlari yaratishning asosiy omili bo‘lib xizmat qiladi. Biroq, ko‘plab rivojlanayotgan mamlakatlarda, jumladan O‘zbekistonda ham innovatsion infratuzilmani shakllantirish va uni raqamli iqtisodiyot talablariga moslashtirish borasida jiddiy muammolar mavjud. Bularga venchur moliyalashtirishning cheklanganligi, startaplar uchun yetarli darajada mentorlik va ekspertiza resurslarining yetishmasligi, infratuzilma ob’ektlari (akselleratorlar, inkubatorlar) o‘rtasidagi integratsiyaning sustligi va me’yoriy-huquqiy bazaning tezkor o‘zgaruvchan texnologik muhitga mos kelmasligi kabi masalalar kiradi [5]. Ushbu muammolarning hal etilmaganligi innovatsion salohiyatni to‘liq ro‘yobga chiqarishga to‘sqinlik qilib, mamlakatning global raqamli iqtisodiyotdagi o‘rniga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun, raqamli iqtisodiyot sharoitida innovatsion infratuzilmani takomillashtirishning samarali yo‘llarini izlash va amaliy tavsiyalar ishlab ...