KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida aholining ichimlik suvi ta'minoti va sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini ta'minlash masalasi davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda mamlakatimizda markazlashgan ichimlik suvi bilan ta'minlash darajasi 77%ni tashkil etmoqda, ammo qishloq joylarda bu ko'rsatkich 66% atrofida bo'lib, ayrim hududlarda past darajadaligi saqlanib qolmoqda [1]. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma'lumotlariga ko'ra, global miqyosda har yili 1.7 milliard aholi xavfsiz ichimlik suvi va sanitariya sharoitlarining yetishmasligi tufayli turli kasalliklarga chalinadi, bu esa rivojlanayotgan mamlakatlarda aholi kasallanishining 80% gacha bo'lgan qismini tashkil etadi [2]. Suv resurslarining ifloslanishi va toza ichimlik suvi yetishmasligi muammosi iqtisodiy rivojlanish, ijtimoiy barqarorlik va milliy xavfsizlikka bevosita ta'sir ko'rsatuvchi omil hisoblanib, mamlakatning har bir fuqarosi uchun hayotiy zaruratga aylanmoqda. Ayniqsa, sanoat korxonalari, qishloq xo'jaligi ob'ektlari va aholi punktlarining suv ta'minoti manbalariga yaqin joylashishi mikrobiologik va kimyoviy ifloslanish xavfini oshirib, sanitar himoya zonalarini samarali tashkil etish va boshqarishni juda dolzarb vazifaga aylantirgan. Sanitar himoya zonalari (SHZ) tushunchasi aholi salomatligini muhofaza qilish, ichimlik suvi manbalarining sifatini ta'minlash va atrof-muhitni zararli ta'sirlardan asrashda muhim ahamiyat kasb etadi. O'zbekistonda ichimlik suvining sifati bo'yicha o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, ayrim hududlarda markazlashgan ichimlik suvi ta'minoti tizimlaridagi suv sifati sanitariya me'yorlariga javob bermaydi, ayniqsa kollektor-drenaj tarmoqlari va sanoat chiqindilari ta'sirida [3]. Bu holat o'tkir ichak infeksiyalari, gepatit A va boshqa suv orqali yuqadigan kasalliklarning tarqalishiga sabab bo'ladi. Mavjud sanitar-epidemiologik nazorat tizimida SHZlarni belgilash va ularga rioya etishda bir qator muammolar, jumladan, hududlarni chegaralashning aniq mexanizmlari yetishmasligi, infratuzilma loyihalarini SHZ talablariga muvofiqlashtirishdagi kamchiliklar va moliyaviy resurslarning cheklanganligi kuzatiladi. Ushbu holat, ayniqsa, aholi zich joylashgan hududlarda va yangi qurilish loyihalarini amalga oshirishda jiddiy to'siqlarni yuzaga keltiradi, kelajakda aholi salomatligi va atrof-muhit xavfsizligiga salbiy ta ...