KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonning XX asr ikkinchi yarmidagi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy rivojlanishidagi Sharof Rashidov davri alohida o'rin tutadi. Statistik ma'lumotlarga ko'ra, 1960-1980 yillar oralig'ida O'zbekiston SSR iqtisodiyotining o'sish sur'atlari Sovet Ittifoqi bo'yicha o'rtacha ko'rsatkichlardan yuqori bo'lib, yalpi hududiy mahsulot hajmi o'rtacha 5-7% ga oshgan [1]. Xususan, paxta xomashyosi yetishtirish hajmi 1960 yildagi 3,5 million tonnadan 1980 yilga kelib 6 million tonnadan oshgan [2]. Sanoat ishlab chiqarishi hajmi ham shu davrda sezilarli darajada, ya'ni 2,5 barobarga o'sgan [3]. Qishloq xo'jaligiga yo'naltirilgan investitsiyalar hajmi 1960-1980 yillarda 4 barobarga oshgan bo'lib, bu sohaning rivojlanishiga bevosita ta'sir ko'rsatgan [4]. Ta'lim va madaniyat sohasida ham katta o'zgarishlar kuzatildi. Masalan, oliy o'quv yurtlari soni 1960 yildagi 25 tadan 1980 yilda 43 taga yetgan [5]. Ushbu davrning chuqur tahlili bugungi kunda O'zbekistonning mustaqil rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqishda, xususan, iqtisodiy tuzilmalarni modernizatsiya qilish, qishloq xo'jaligida samaradorlikni oshirish va ijtimoiy sohalarni isloh qilishda muhim ahamiyat kasb etadi [6]. Sharof Rashidov davri O'zbekiston tarixining murakkab va ziddiyatli bosqichidir. Bugungi kunda bu davrni qayta ko'rib chiqish, uning ijobiy va salbiy jihatlarini xolisona baholash zarurati mavjud. Respublikaning iqtisodiy o'sishi ortida "paxta ishi" kabi yirik korruptsion janjallar yashiringan bo'lib, bu holat markaziy hokimiyatning mintaqaviy boshqaruvga bo'lgan ishonchsizligini oshirgan va mintaqaning obro'siga salbiy ta'sir ko'rsatgan [7]. Shu bilan birga, madaniy o'ziga xoslikni saqlash, milliy kadrlarni tayyorlash va ijtimoiy sohalarni rivojlantirish borasidagi sa'y-harakatlar ham e'tibordan chetda qolmagan. Biroq, bu sohalardagi siyosatlarning uzoq muddatli oqibatlari, xususan, resurslar taqsimoti, ekologik muammolar va jamiyatdagi ijtimoiy keskinliklarga olib kelgan sabablar bugungi kungacha yetarlicha o'rganilmagan [8]. Zamonaviy O'zbekiston o'z tarixiga xolisona nazar tashlab, o'tmishdagi xatolardan saboq chiqarishi va muvaffaqiyatli tajribalarni kelajak avlodlar uchun o'rnak qilib ko'rsatishi zarur. Sharof Rashidov davrini tadqiq etishda xalqaro miqyosda qator olimlar totalitarizm, modernizatsiya va postkolonializm nazariyalari doirasida fundamental ishlar olib borg ...