KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda dunyo bo'ylab jinoyatchilikka qarshi kurashish, jamoat tartibini saqlash va fuqarolar xavfsizligini ta'minlash masalasi doimo dolzarb bo'lib kelgan. Xususan, noqonuniy qurol-aslaha, jumladan sovuq qurollar va ularga tenglashtirilishi mumkin bo'lgan buyumlarning muomalasi dunyo miqyosida 150 milliard dollardan oshib, jinoyatchilikning kuchayishiga va aholi o'rtasida turli xil xavf-xatarlarning ortishiga sabab bo'lmoqda [1]. O'zbekiston Respublikasida ham ushbu muammolar ko'rinishi mavjud bo'lib, so'nggi yillarda sovuq qurollar va ularga tenglashtirilgan buyumlar bilan bog'liq huquqbuzarliklarning 12% ga ko'paygani kuzatilmoqda [2]. Bu esa ushbu sohada huquqiy tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish, nazariy-metodologik asoslarni mustahkamlash va amaliy tadbirlarni ishlab chiqishni taqozo etadi. Ayniqsa, Patrul post xizmatining ma'muriy yurisdiksion faoliyati doirasida sovuq qurol va uning jangovar qo'llanishi mumkin bo'lgan ashyolarni saqlash va foydalanish bo'yicha huquqiy asoslarni chuqur tahlil qilish, mavjud muammolarni aniqlash va ularning yechimini topish muhim ahamiyat kasb etadi. Bu masala faqat huquqiy jihatdan emas, balki jamoat xavfsizligi nuqtai nazaridan ham bugungi kunning eng dolzarb mavzularidan biri hisoblanadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi jahon va mahalliy ilmiy-huquqiy adabiyotlarda turlicha baholanadi. G'arb olimlaridan Levison R. (2019) o'zining "Cold Weapons and Public Safety" nomli asarida sovuq qurollarning jamoat tartibiga ta'sirini tadqiq etib, ularning nazorat qilinmagan muomalasi jinoyatchilikning o'sishiga olib kelishini statistik ma'lumotlar bilan asoslagan [3]. Shuningdek, Vebster P. (2021) "Legal Frameworks for Weapon Control" nomli tadqiqotida dunyoning turli mamlakatlaridagi sovuq qurollarni tartibga solish mexanizmlarini qiyosiy tahlil qilib, samarali huquqiy modellar bo'yicha takliflar ishlab chiqqan [4]. Kelli D. (2018) esa "The Socioeconomic Impact of Illicit Arms Trade" asarida sovuq qurollarning noqonuniy savdosining iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlarini tadqiq etib, nazoratni kuchaytirish zarurligini ta'kidlagan [5]. Oxirgi yillarda rus olimlaridan Kuper A.V. (2020) "Pravovoye regulirovaniye obrashcheniya kholodnogo oruzhiya v Rossii" ishida Rossiya Federatsiyasidagi sovuq qurollarni huquqiy tartibga solishning tarixiy va zamonaviy jihatlarini ko'rib chiqib, qonunchilikdagi bo'shliqla ...