KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda global sport tibbiyoti bozori 50 milliard AQSH dollaridan oshdi va 2030-yilga kelib bu ko‘rsatkich 80 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yiliga o‘rtacha 7% o‘sishni anglatadi [1]. Sport travmalarining oldini olish va davolashga bo‘lgan global e’tibor tobora ortib bormoqda, chunki ular nafaqat sportchilarning karerasiga, balki ularning umumiy sog‘lig‘iga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. Xalqaro olimpiya qo‘mitasining hisobotlariga ko‘ra, professional sportchilarning 40% dan ortig‘i har yili kamida bir marta jiddiy travmaga duchor bo‘ladi, bu esa ularning musobaqalarda ishtirok etishini cheklaydi va sport ko‘rsatkichlarining pasayishiga olib keladi [2]. O‘zbekistonda ham sport rivojlanib borayotganligi sababli, sport travmalari muammosi dolzarb bo‘lib qolmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Sport vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda respublikada 16 yoshdan oshgan professional sportchilar orasida ro‘yxatga olingan jarohatlar soni 12 mingdan oshdi, ularning 25% dan ortig‘i mushak-skelet tizimi bilan bog‘liq bo‘lgan jiddiy shikastlanishlar edi [3]. Bu esa sportchilarning sog‘lig‘ini himoya qilish va ularning yuqori natijalarga erishishini ta’minlash uchun innovatsion yondashuvlarni joriy etish zaruratini ko‘rsatadi. Bugungi kunda sport travmalarini aniqlashda an’anaviy usullar (rentgen, MRT, klinik ko‘rik) hali ham keng qo‘llanilsada, ular ba’zan tashxisning aniqligi va tezligini ta’minlashda cheklovlariga ega. Ayniqsa, travmalarning dastlabki bosqichlarini aniqlashda yoki murakkab holatlarda inson omiliga bog‘liq bo‘lgan xatoliklar yuzaga kelishi mumkin. Bu esa sportchilarning tiklanish jarayonini kechiktirishi va ularning sport karerasiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Sun’iy intellekt (AI) texnologiyalarining tibbiyot sohasiga integratsiyasi ushbu muammolarga yechim topishda rivojlanish imkoniyatini beradi. Xususan, AI yordamida ma’lumotlarni tahlil qilish, tasvirlarni qayta ishlash va prognozlash modellari orqali sport travmalarini yanada aniqroq va tezroq aniqlash, shuningdek, ularning oldini olish mexanizmlarini takomillashtirish imkoniyatlari mavjud. Shu bois, kiberxavfsizlik injeneringi nuqtai nazaridan sport tibbiyotida sun’iy intellekt tizimlarini joriy etish, nafaqat diagnostika sifatini oshiradi, balki ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash va kiber tahdidlarga qarshi samarali himoya yaratish masalalarini ham ...