KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar natijasida, sun'iy intellekt (SI) bozorining yillik o'sish sur'ati 2023-yilda 30% dan oshdi va uning umumiy hajmi 100 million dollarga yaqinlashdi [1]. Bu ko'rsatkich, global miqyosda SI bozorining 2024-yilda 300 milliard dollarga yetishi prognoz qilinayotgani va 2030-yilga borib 1.8 trillion dollarni tashkil etishi kutilayotgani fonida, mamlakatimizda ham ushbu texnologiyaga bo'lgan talabning kuchayayotganligidan dalolat beradi [2]. Sun'iy intellektning turli tarmoqlarda, jumladan, sog'liqni saqlash, moliya, ta'lim, qishloq xo'jaligi va ishlab chiqarishda amaliy masalalarni yechishdagi salohiyati tobora ortib bormoqda, bu esa uning iqtisodiy o'sish va ijtimoiy taraqqiyot uchun kalit omilga aylanishini ko'rsatadi. Ushbu texnologiyalar, ayniqsa, murakkab ma'lumotlar to'plamlarini qayta ishlash, bashoratli tahlil qilish va avtomatlashtirilgan qarorlar qabul qilishda inson imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirmoqda. Bugungi kunda, texnologik inqilobning markazida turgan sun'iy intellekt amaliy masalalarni hal etishda misli ko'rilmagan imkoniyatlarni yaratmoqda. Biroq, ushbu salohiyatni to'liq ro'yobga chiqarish yo'lida bir qator muammolar mavjud. Xususan, O'zbekistonda SI yordamida yechiladigan amaliy masalalarning nazariy-metodologik asoslari va ularni mahalliy sharoitga moslashtirish, shuningdek, risklarni minimallashtirgan holda moliyaviy samaradorlikni ta'minlash borasida chuqur tadqiqotlarga ehtiyoj sezilmoqda. Amaliy jihatdan, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, resurslarni optimallashtirish, xizmat ko'rsatish sifatini yaxshilash va aholi turmush darajasini ko'tarish kabi dolzarb masalalarni SI yordamida qanday hal etish mumkinligi borasida aniq yo'nalishlar va strategik rejalar yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Ushbu bo'shliqlar, kurs ishi doirasida ilmiy asoslangan yechimlarni taklif etish zaruratini keltirib chiqaradi. Sun'iy intellekt va uning amaliy qo'llanilishini o'rganishda jahon olimlari tomonidan salmoqli hissalar qo'shilgan. Jon MakKartining (John McCarthy) 1956-yilda "Sun'iy intellekt" atamasini kiritishi sohaning paydo bo'lishiga asos bo'lgan [3]. Marvin Minskining (Marvin Minsky) "Perceptrons" (1969) kitobi neyron tarmoqlarning ilk nazariy asoslarini shakllantirdi va keyinchalik chuqur o'qitishning rivojlanishiga turtki berdi [4]. Jefri ...