KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda umumtaʼlim maktablarida raqamli resurslardan foydalanish darajasi 65% dan oshgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich so‘nggi besh yilda 18% ga o‘sganligini ko‘rsatadi [1]. Xususan, tarix darslarida multimediyaviy o‘quv materiallariga bo‘lgan talabning ortishi natijasida o‘qituvchilarning 70% dan ortig‘i videomateriallar va interaktiv xaritalardan foydalanish bo‘yicha qo‘shimcha kurslarga ehtiyoj sezayotganliklarini bildirganlar [2]. Jahon miqyosida esa raqamli taʼlim texnologiyalari bozori 2024-yilda 400 milliard dollardan oshishi prognoz qilinmoqda, bu esa taʼlimda innovatsion yondashuvlarning global miqyosdagi dolzarbligini yaqqol ko‘rsatadi [3]. Mazkur raqamlar tarix darslarida anʼanaviy usullardan zamonaviy, vizual vositalarga o‘tish zaruratini taqozo etadi, chunki bu o‘quvchilarning mavzuni chuqurroq o‘zlashtirishiga va fanlarga qiziqishini oshirishga xizmat qiladi. Bugungi kunda taʼlim tizimida, ayniqsa tarix fanini o‘qitishda, o‘quvchilarning eslash qobiliyatini rivojlantirish va ularni mavzuga faol jalb etish dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Anʼanaviy darsliklarga asoslangan taʼlim usullari ko‘pincha nazariy maʼlumotlarni zerikarli tarzda yetkazib beradi, bu esa o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini pasaytiradi va ularda tarixiy voqealarni tushunishda chuqur tafakkur hosil bo‘lishiga to‘sqinlik qiladi [4]. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, vizual materiallardan foydalanish o‘quvchilarning maʼlumotni eslab qolish darajasini 35% ga oshirishi mumkin, ayniqsa murakkab tarixiy jarayonlar va geografik o‘zgarishlarni o‘rganishda bu juda muhimdir [5]. Shu sababli, tarix darslarida videomateriallar va xaritalardan samarali foydalanish o‘quvchilarning kognitiv yukini kamaytirishga, ularning ijodiy fikrlashini rivojlantirishga hamda fanga bo‘lgan muhabbatini oshirishga xizmat qiluvchi muhim omil hisoblanadi. Ushbu yondashuv zamonaviy taʼlim talablariga javob beradi va kelajak avlodlarni tanqidiy fikrlashga o‘rgatishda katta ahamiyat kasb etadi. Tarix darslarida videomateriallar va xaritalardan foydalanish mavzusi xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotlarga sabab bo‘lgan. Misol uchun, Richard Mayer (2009) o‘zining “Multimediyaviy o‘rganish nazariyasi” asarida matn va tasvirning birgalikdagi taqdimoti o‘quv samaradorligini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradiini nazariy jihatdan asosla ...