KURS ISHI

KIRISH Jahon raqamli tasvirni qayta ishlash va saqlash bozori hajmi 2023-yilda 10,7 milliard dollarga baholangan bo‘lib, 2030-yilga qadar yillik o‘sish sur’ati (CAGR) 7,8% ni tashkil etishi prognoz qilinmoqda, bu esa ushbu sohaga global investitsiyalarning sezilarli darajada oshishini ko‘rsatadi [1]. O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi natijasida raqamli tasvirlardan foydalanish ko‘lami kengayib bormoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi farmoniga muvofiq, davlat xizmatlarining 100% raqamlashtirilishi maqsad qilingan bo‘lib, bu jarayon tasvirlarni samarali kiritish, saqlash va sifatini ta’minlashga bo‘lgan ehtiyojni keskin oshiradi [2]. Shuningdek, 2023-yilda O‘zbekistonda elektron tijorat aylanmasi 3,1 milliard dollarni tashkil etdi, bu esa tasvirli kontentni samarali boshqarish, xususan, mahsulot rasmlarining yuqori sifati savdo samaradorligini o‘rtacha 20-30% ga oshirishi mumkinligini ko‘rsatadi [3]. Tibbiyot sohasida, jumladan, diagnostik tasvirlash (rentgen, UZI, MRT) hajmi yillik 12% ga o‘sib bormoqda, bu esa DICOM standarti bo‘yicha tasvirlarni ishonchli saqlash va uzatish zaruratini keltirib chiqarmoqda [4]. Mazkur mavzu bugungi kunda ayniqsa muhim ahamiyat kasb etmoqda, chunki raqamli tasvirlarning hajmi va turlari eksponensial ravishda o‘sib bormoqda. Shu bilan birga, tasvirlarni kompyuter xotirasiga samarali kiritish, xavfsiz va tejamkor saqlash, shuningdek, ularning sifatini ob’ektiv va sub’ektiv baholashda hal etilmagan qator muammolar mavjud. Jumladan, tasvirni siqish texnologiyalarida sifat va hajmni muvozanatlash, turli formatlardagi tasvirlarni birxillashtirish, katta hajmdagi ma’lumotlar bazalarida tasvirlarni tezkor qidirish va ularga ishlov berishda optimallashgan yechimlarni topish dolzarb vazifa hisoblanadi. Shuningdek, tasvir sifati tushunchasi hali ham to‘liq standartlashtirilmagan bo‘lib, turli sohalarda (masalan, tibbiyot, videokuzatuv, elektron tijorat) o‘ziga xos talablarni hisobga olgan holda baholash mexanizmlarini takomillashtirish zarurati mavjud [5]. Raqamli tasvirlarning ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash, ularga ruxsatsiz kirish va o‘zgartirishlarning oldini olish ham muhim muammolardan biridir. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha jahon ...