KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yilgi hisobotiga ko‘ra, mamlakatdagi oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirishga yo‘naltirilgan innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etishga bo‘lgan ehtiyoj 70% ga yetgan [1]. Xususan, an’anaviy ta’lim usullaridan zamonaviy, talaba-markazli yondashuvlarga o‘tish zaruriyati global miqyosda tan olinmoqda. Dunyo bo‘ylab flipped classroom modelining qo‘llanilishi tobora ortib borayotgan bo‘lib, 2022-yilda global ta’lim texnologiyalari bozorining 8% ini tashkil etgan va 2027-yilga kelib bu ko‘rsatkich 15% ga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu ko‘rsatkichlar ta’limdagi o‘zgarishlarning jadal sur’atda kechayotganini va O‘zbekiston ham ushbu global tendensiyalardan chetda qolmasligini ko‘rsatadi. Ushbu modelning joriy etilishi talabalarning akademik muvaffaqiyatini oshirish, ularning mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirish va dars jarayonini yanada interaktiv qilishda rivojlanish imkoniyatini beradi. Hozirgi kunda O‘zbekistonda ingliz tili o‘qitish metodikasida hali ham an’anaviy usullar ustunlik qilmoqda, bu esa talabalarning til ko‘nikmalarini amaliyotda qo‘llash imkoniyatlarini cheklaydi [3]. Flipped classroom modeli talabalarga darsdan oldin nazariy materiallarni o‘zlashtirish imkonini beradi, bu esa dars vaqtini amaliy mashg‘ulotlar, munozaralar va loyiha ishlariga sarflashga yo‘l ochadi. Biroq, ushbu modelning O‘zbekiston kontekstida ingliz tili o‘qitishiga ta’siri, uning samaradorligi va joriy etish mexanizmlari yetarlicha o‘rganilmagan. Shuningdek, mazkur modelni joriy etishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan risklar, uning moliyaviy asoslanishi va akademik muvaffaqiyatga bevosita ta’siri bo‘yicha chuqur tahlillarning mavjud emasligi ushbu tadqiqotni yanada dolzarb qiladi. Flipped classroom modelining nazariy va amaliy asoslari bo‘yicha jahon olimlari tomonidan ko‘plab tadqiqotlar o‘tkazilgan. Misol uchun, Aaron Sams va Jon Bergmann (2012) o‘zlarining "Flip Your Classroom: Reach Every Student in Every Class Every Day" nomli asarida flipped classroom konsepsiyasini ishlab chiqib, uning talabalar faolligini oshirishdagi rolini yoritib berishgan [4]. Eric Mazur (1997) "Peer Instruction: A User's Manual" kitobida talabalarning bir-biriga tushuntirish orqali o‘rganish mexanizmlarini tavsiflab, flipped classroom dagi konstruktivizm elementlariga asos yarat ...