KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda chet tili o'qituvchilarining kasbiy rivojlanishiga yo'naltirilgan xalqaro grantlar va loyihalar hajmi so'nggi besh yilda 23% ga o'sgan [1]. Jahon miqyosida o'qituvchilarning uzluksiz kasbiy rivojlanishiga qaratilgan dasturlarga ajratilayotgan yillik investitsiyalar hajmi 2023-yilda 3.2 milliard AQSH dollarini tashkil etdi, bu ko'rsatkich 2028-yilga borib 5.5 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Xususan, chet tili o'qitish metodikasini takomillashtirishga qaratilgan sinf kuzatuvi dasturlarining samaradorligi Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida o'qituvchilarning o'zini-o'zi baholash ballarini o'rtacha 15% ga oshirgani kuzatilgan [3]. Bu raqamlar sinf kuzatuvining nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy natijalar nuqtai nazaridan ham global ta'lim tizimlarida muhim o'rin tutayotganini ko'rsatadi. O'zbekistonda esa, chet tillarini o'qitish sifatini oshirishga qaratilgan davlat dasturlari doirasida, o'qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini muntazam rivojlantirish zaruriyati kuchaymoqda, bu esa sinf kuzatuvi mexanizmlarini joriy etish va takomillashtirishni dolzarb vazifaga aylantiradi [4]. Hozirgi globallashuv sharoitida chet tillarini bilish shaxslarning raqobatbardoshligi va mamlakatning xalqaro aloqalarini kengaytirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Biroq, O'zbekiston ta'lim tizimida chet tili o'qituvchilarining kasbiy rivojlanish mexanizmlari, xususan, sinf kuzatuvi orqali samarali aks-aloqa va takomillashtirish tizimi hali to'liq shakllanmagan [5]. Mavjud muammolar qatoriga sinf kuzatuvini amalga oshirishda yagona standartlar va metodologiyalarning yo'qligi, kuzatuvchilarning malakasi yetarli emasligi, aks-aloqa mexanizmlarining konstruktiv emasligi hamda o'qituvchilarning refleksiv amaliyotga jalb qilinishi darajasining pastligi kiradi [6]. Ushbu omillar o'qituvchilarning dars berish sifatiga salbiy ta'sir ko'rsatib, o'quvchilarning chet tillarini o'zlashtirish samaradorligini pasaytiradi. Shu bois, sinf kuzatuvini ilmiy asoslangan va amaliy natijalarga yo'naltirilgan tarzda takomillashtirish, o'qituvchilarning uzluksiz kasbiy rivojlanishini ta'minlash hamda chet tili ta'limi sifatini oshirish bugungi kunning eng muhim vazifalaridan biridir [7]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon miqyosida sinf kuzatuvi va o'qituvchilarning kasbiy rivojlanishi bo'yicha ko'plab fundamental tadqiqotlar o'tkazilgan. Misol u ...