KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida xorijiy tillarni o'rganishga qaratilayotgan e'tibor bugungi kunda sezilarli darajada ortmoqda, bu esa til ta'limi sohasidagi yangi tadqiqotlarga bo'lgan ehtiyojni oshirmoqda. Xususan, 2023-yil ma'lumotlariga ko'ra, respublikadagi umumta'lim maktablarining 87% ida, oliy ta'lim muassasalarining esa 95% ida ingliz tili asosiy xorijiy til sifatida o'qitiladi [1]. Shu bilan birga, ingliz tili darsliklarida va o'quv qo'llanmalarida tilning sintaktik xususiyatlarini, ayniqsa, predlogli birikmalarning tuzilishi va qo'llanilishini chuqur tushuntirish metodologiyasida ma'lum bo'shliqlar mavjudligi kuzatilmoqda. Masalan, "ingliz tilini bilish darajasi" bo'yicha o'tkazilgan so'rovnomalar natijalariga ko'ra, o'rta maktab bitiruvchilarining atigi 35% i [2] va oliy o'quv yurtlari talabalarining 60% i [3] grammatik jihatdan murakkab tuzilmalardan, jumladan, predlogli birikmalardan to'g'ri foydalanishda qiyinchiliklarga duch kelayotganliklarini ta'kidlaganlar. Bu ko'rsatkichlar ingliz tili grammatikasining nozik jihatlarini, xususan, predlogli birikmalarning sintaktik xususiyatlarini chuqur o'rganish va ularni samarali o'qitish metodologiyasini takomillashtirish zaruratini ko'rsatadi. Ushbu tadqiqot predlogli birikmalarning sintaktik xususiyatlarini tizimli tahlil qilish orqali ushbu bo'shliqni to'ldirishga va til o'rganuvchilarning kompetensiyasini oshirishga hissa qo'shishni maqsad qilgan. Bugungi globallashuv va axborot almashinuvi davrida ingliz tili xalqaro muloqotning asosiy vositasi hisoblanadi. Shu sababli, uning grammatik tuzilmalarini chuqur o'zlashtirish, ayniqsa, predlogli birikmalarning sintaktik funksiyalarini tushunish til o'rganuvchilar va tilshunoslar uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Predlogli birikmalar ingliz tilida nutqning tabiiyligi va aniqligini ta'minlovchi, ma'noning nozik jihatlarini ifodalovchi muhim vositalardan biridir [4]. Biroq, ularning sintaktik xususiyatlari, ya'ni gapdagi o'rni, boshqa so'zlar bilan bog'lanishi va ma'no hosil qilish mexanizmlari ko'pincha murakkablik tug'diradi. Mavjud o'quv qo'llanmalarida predloglarning semantikasi atroflicha yoritilsada, ularning sintaktik xususiyatlariga doir tizimli va chuqur tahlil yetarli emas. Bu esa til o'rganuvchilarning predlogli birikmalardan to'g'ri foydalanishda xatolarga yo'l qo'yishiga, yozma va og'zaki nutqida aniqlikning buzilishiga olib keladi [5]. Ushb ...