KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasining mineral resurslar bazasini kengaytirish, mavjud konlarni samarali ishlatish va yangi foydali qazilmalarni aniqlash mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida muhim strategik ahamiyat kasb etadi. So‘nggi yillarda geologiya-qidiruv ishlari doirasida innovatsion texnologiyalarni joriy etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 23-martdagi PF-5967-sonli Farmoni bilan Geologiya va mineral resurslar davlat qo‘mitasi tizimida geologiya-qidiruv ishlarini yanada takomillashtirish bo‘yicha aniq vazifalar belgilandi [1]. 2023-yilda O‘zbekistonda mineral resurslar qazib olish sanoatining umumiy hajmi 15,3 milliard dollarni tashkil etib, bu umumiy sanoat ishlab chiqarishining 18% dan ortig‘ini tashkil etgan [2]. Ushbu sohaga investitsiyalar hajmi 2022-yilga nisbatan 12% ga oshgan bo‘lib, bu geologiya-qidiruv ishlariga bo‘lgan talabning ortayotganidan dalolat beradi [2]. Jahon miqyosida esa, global geologiya-qidiruv bozori hajmi 2023-yilda 10,5 milliard AQSH dollariga yetgan va 2028-yilga borib 14,2 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yiliga o‘rtacha 6,2% o‘sishni anglatadi [3]. Ushbu raqamlar, mineral xomashyo bazasini kengaytirishga bo‘lgan global talabning ortib borayotganini va bu boradagi tadqiqotlarning dolzarbligini yaqqol ko‘rsatib turibdi. Toshkent viloyati esa mamlakatning muhim mineral resurslar mintaqalaridan biri hisoblanadi. Uning geologik tuzilishi turli xil foydali qazilmalarni o‘z ichiga oladi, bu esa geologiya-qidiruv ishlarining muntazam olib borilishini talab etadi. Biroq, mavjud qidiruv metodlari va texnologiyalarini takomillashtirish, ularning samaradorligini oshirish va xavflarni kamaytirish bugungi kunda hal etilmagan dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Jumladan, amaliyotda burg‘ulash jarayonlarining optimallashtirilmaganligi, geologik ma’lumotlarni qayta ishlashda zamonaviy dasturiy ta’minotlardan yetarli darajada foydalanilmasligi, shuningdek, moliyaviy xavflarni baholash metodologiyalarining kamchiligi natijasida loyihalarning rentabelligi pasayishi kabi holatlar kuzatilmoqda. Ayniqsa, konchilik sanoatida yuqori boshlang‘ich investitsiyalar talab qilinishi va uzoq muddatli qaytarilish davrining mavjudligi moliyaviy tahlil va xavflarni boshqarish masalalarini yanada muhimroq qiladi. Ushbu kamchiliklar mineral resurslarni qidirish va qazib olish s ...