KURS ISHI

KIRISH Soʻnggi yillarda global turizm va mehmondoʻstlik bozori sezilarli darajada oʻsishni namoyish etdi. Jahon Turizm Tashkiloti (UNWTO) ma’lumotlariga koʻra, 2023-yilda xalqaro sayyohlar soni 2022-yilga nisbatan 34% ga oʻsib, 1,3 milliard kishini tashkil etdi, bu esa sohaning global yalpi ichki mahsulotga (YaIM) 10% ulushini taʼminladi [1]. Oʻzbekistonda ham turizm sohasi dinamik rivojlanish bosqichini kechirmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-yilda mamlakatimizga tashrif buyurgan xorijiy sayyohlar soni 6,9 million kishiga yetdi, bu 2022-yilga nisbatan 22% oʻsishni koʻrsatadi [2]. Turizm xizmatlari eksporti hajmi 2023-yilda 2,1 milliard AQSH dollarini tashkil etib, iqtisodiyotning muhim drayverlaridan biriga aylandi [3]. Bu raqamlar sohaga innovatsion boshqaruv usullarini joriy etish orqali uning barqarorligini taʼminlash va raqobatbardoshligini oshirish zarurligini yaqqol koʻrsatadi. Bugungi shiddatli raqobat va oʻzgaruvchan global iqtisodiyot sharoitida, turizm va mehmondoʻstlik korxonalari oʻz faoliyatini innovatsiyalar asosida qayta koʻrib chiqishga majbur. Anʼanaviy boshqaruv yondashuvlari endilikda tez oʻzgarayotgan isteʼmolchi talablarini, texnologik yutuqlarni va ekologik chaqiriqlarni qondira olmayapti. Sohada raqamli transformatsiya, barqarorlik prinsiplari, shaxsiylashtirilgan xizmatlar va noyob tajriba yaratishga boʻlgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Shu sababli, innovatsion boshqaruv usullarini tizimli ravishda tadbiq etish, mavjud muammolarni (masalan, kadrlar yetishmasligi, infratuzilma kamchiliklari, marketing strategiyalarining eskirganligi) hal etish va yangi imkoniyatlarni yaratish turizm industriyasi rivoji uchun ustuvor ahamiyat kasb etadi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi boʻyicha jahon miqyosida koʻplab tadqiqotlar oʻtkazilgan. Misol uchun, M. Porter (1985) oʻzining "Raqobat ustunligi" asarida innovatsiyalarning tashkilot raqobatbardoshligini oshirishdagi rolini chuqur tahlil qilib, qiymat zanjiri modelini taklif etgan [5]. C. Prahalad va G. Hamel (1990) asosiy kompetensiyalar nazariyasini ishlab chiqib, kompaniyalarning barqaror innovatsion rivojlanishi uchun muhim boʻlgan ichki imkoniyatlarni aniqlashga eʼtibor qaratgan [6]. J. Schumpeter (1934) innovatsiyani iqtisodiy rivojlanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchi sifatida koʻrsatib, uni "ijodiy vayronkorlik" tushunchasi bilan bogʻ ...