KURS ISHI

KIRISH 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida Turkiston oʻlkasi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotida jadidchilik harakati chuqur iz qoldirgan muhim hodisa boʻlib, uning taʼsiri hozirgi kungacha sezilib kelmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga koʻra, mamlakatimizda 2023-yilda ilm-fan va taʼlim sohasiga ajratilgan davlat budjeti mablagʻlari yalpi ichki mahsulotning 3.5% ini tashkil etgan, bu koʻrsatkich 2019-yilga nisbatan 0.8% ga oshgan [1]. Taʼlimga boʻlgan bunday eʼtibor, ayniqsa, milliy gʻurur va maʼrifatparvarlik gʻoyalarining qayta tiklanishi fonida jadidchilik harakati kabi tarixiy hodisalarni chuqur oʻrganish zaruratini yanada kuchaytiradi. Shu bilan birga, 2022-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning "Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida"gi farmonida tariximizni xolis va ilmiy asosda tadqiq etish, milliy qadriyatlarni tiklashga alohida urgʻu berilgan boʻlib, bu jadidchilikni hozirgi davr kontekstida oʻrganishning dolzarbligini yanada tasdiqlaydi [2]. Jahon bankining 2023-yilgi hisobotida esa, taʼlim sohasiga kiritilgan investitsiyalar mamlakatlarning barqaror rivojlanishida hal qiluvchi rol oʻynashi taʼkidlangan va Oʻrta Osiyo mamlakatlari, shu jumladan Oʻzbekiston uchun bu koʻrsatkichni oshirish muhimligi qayd etilgan [3]. Ushbu mavzu bugungi kunda ham oʻzining dolzarbligini yoʻqotmagan, chunki jadidchilik gʻoyalari zamonaviy Oʻzbekistonning maʼrifiy va madaniy taraqqiyotida muhim rol oʻynaydi. Hozirgi kunda global axborotlashuv va raqamli transformatsiya jarayonlarida milliy oʻzlikni anglash, yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ularning intellektual salohiyatini oshirish kabi masalalar dolzarblashmoqda. Jadidchilikning maʼrifatparvarlik, ilm-fan va innovatsiyalarga intilish gʻoyalari aynan bugungi davr talablariga mos keladi. Shu nuqtai nazardan, Munavvarqori Abdurashidxonov hayoti va faoliyatini chuqur tahlil qilish, uning maʼrifat, siyosat va taʼlim sohasidagi ulkan xizmatlarini yoritish orqali milliy uygʻonish jarayonlarining oʻziga xos xususiyatlari, shu bilan birga, oʻsha davrdagi qator muammolar — taʼlim tizimidagi qoloqlik, siyosiy ongsizlik, zamonaviy bilimlarga ehtiyoj kabi masalalarni tushunishga yordam beradi. Mazkur tadqiqot, jadidlarning zamonaviy taʼlim tizimini yaratish, milliy matbuotni rivojlantirish va aholi oʻrtasida siyosiy ongni shakllantirish borasidag ...